Boek 1 Artikel 20g (1:20g BW)

Voegt de ambtenaar van de burgerlijke stand aan de geboorteakte van een minderjarige een latere vermelding toe waaruit blijkt dat het kind is erkend of dat een naam van het kind is gewijzigd, dan moet hij dat melden. Die melding gaat naar de bewaarder van het openbare register waarin rechtsfeiten over die minderjarige worden bijgehouden, het gezagsregister waarvan artikel 1:244 BW spreekt.

Twee registers, één kind

Over een kind wordt op twee plaatsen iets vastgelegd. In de registers van de burgerlijke stand staat wie het kind is: zijn geboorte, zijn afstamming en zijn naam. In het gezagsregister staat wie er over het kind beslist: wie het gezag uitoefent, of er een voogd is en welke rechterlijke beslissingen daarover zijn genomen. Die twee registers moeten met elkaar in de pas lopen.

Dit artikel legt daarvoor de verbinding. Verandert er iets aan de erkenning of aan de naam van het kind, dan hoort het gezagsregister dat te weten, omdat die gegevens daar bij de aantekeningen over het gezag horen.

Erkenning en gezag

Erkenning en gezag zijn niet hetzelfde, al hangen ze wel samen. Erkenning gaat over ouderschap, dus over de vraag wie juridisch ouder is. Gezag gaat over de vraag wie het kind mag verzorgen en opvoeden en namens hem mag beslissen. Uit een erkenning volgt meestal ook gezag: de moeder en de erkenner krijgen dat in beginsel van rechtswege samen. Toch vallen beide begrippen niet samen, want iemand kan ouder zijn zonder gezag te hebben, en gezag hebben zonder ouder te zijn, bijvoorbeeld als voogd.

Dat onderscheid verklaart waarom er een aparte kennisgeving nodig is. Het gezagsregister wordt niet automatisch aangepast doordat een erkenning in de geboorteakte wordt aangetekend; het register moet er langs deze weg van horen, zodat de gegevens over het kind daar kloppen.

Wie doet wat

De ambtenaar van de burgerlijke stand tekent de erkenning of de naamswijziging aan bij de geboorteakte en stuurt de kennisgeving; de bewaarder van het gezagsregister verwerkt die. Erkenning levert bovendien in beginsel ook gezag op: de moeder en degene die het kind erkent, oefenen het gezag van rechtswege samen uit. Alleen als dat gezag niet van rechtswege is ontstaan, is een aparte stap nodig, en beslissingen over het gezag zelf komen van de rechtbank.

Een voorbeeld. Een man erkent het kind van zijn partner en de erkenning wordt bij de geboorteakte aangetekend. De gemeente meldt dat aan het gezagsregister. Door de erkenning krijgen de moeder en hij van rechtswege samen het gezag, tenzij zij bij de erkenning verklaren dat de moeder het gezag alleen blijft uitoefenen of een van de wettelijke uitzonderingen geldt.

In de praktijk

Ga na een erkenning of naamswijziging na of het gezag geregeld is zoals u denkt. U kunt bij de rechtbank navragen wat er over uw kind in het gezagsregister staat; dat register is openbaar. Loopt u tegen tegenstrijdigheden aan tussen wat de gemeente en wat het register vermeldt, meld dat dan bij beide, zodat de gegevens weer overeenkomen.