Boek 1 Artikel 111 (1:111 BW)

Schadevergoeding na benadeling van de gemeenschap

Indien de echtgenoot tegen wie het verzoek is toegewezen, de gemeenschap heeft benadeeld doordat hij na de aanvang van het geding of binnen zes maanden daarvóór lichtvaardig schulden heeft gemaakt, goederen der gemeenschap heeft verspild, of een rechtshandeling als bedoeld in artikel 88 van dit boek zonder de vereiste toestemming of beslissing van de rechtbank heeft verricht, is hij gehouden de aangerichte schade aan de gemeenschap te vergoeden.
Een op het vorige lid gegronde vordering kan niet later worden ingesteld dan drie jaren nadat het verzoek tot opheffing van de gemeenschap bij de rechtbank is ingediend.

Toelichting

Wordt een verzoek tot opheffing van de gemeenschap toegewezen, dan kan de echtgenoot tegen wie dat verzoek gericht was verplicht zijn de schade te vergoeden die hij de gemeenschap heeft toegebracht. Het gaat om gedrag in een afgebakende periode: na de aanvang van het geding of binnen zes maanden daarvóór. Zo wordt ook aangepakt wat er vlak voor de procedure gebeurde.

Welk gedrag telt

Lichtvaardig schulden maken: verplichtingen aangaan zonder acht te slaan op wat het gezamenlijke vermogen kan dragen.
Goederen van de gemeenschap verspillen: vermogen erdoor jagen of weggeven.

- Handelen zonder de vereiste toestemming: een rechtshandeling verrichten waarvoor artikel 1:88 BW toestemming van de andere echtgenoot eist, zonder die toestemming en zonder vervangende beslissing van de rechtbank.

Wat er moet worden vergoed

De vergoeding gaat naar de gemeenschap, niet rechtstreeks naar de andere echtgenoot. Zij wordt dus in de boedel gebracht en daarna verdeeld, zodat beide echtgenoten er naar rato van profiteren. De omvang is de schade die feitelijk is aangericht: het bedrag waarmee de gemeenschap door dat gedrag is verminderd.

De termijn van drie jaar

Een vordering op deze grond kan niet later worden ingesteld dan drie jaar nadat het verzoek tot opheffing bij de rechtbank is ingediend. Die termijn loopt dus vanaf de indiening en niet vanaf het moment waarop u de schade ontdekt. Wacht daarom niet met uitzoekwerk tot de verdeling helemaal rond is; anders bent u te laat.

Wat u moet aantonen

U moet duidelijk maken welk gedrag zich in de bedoelde periode heeft voorgedaan en welke schade daaruit voortvloeit. Bankafschriften, kredietovereenkomsten, verkoopbewijzen en taxaties zijn daarbij onmisbaar. Bedenk dat de informatieplicht van artikel 1:83 BW u kan helpen om die gegevens boven tafel te krijgen.

In de praktijk

Een vrouw dient een verzoek tot opheffing in. Vier maanden daarvóór had haar man de gezamenlijke boot ver onder de waarde verkocht aan een kennis en de opbrengst vergokt. Wordt het verzoek toegewezen, dan kan zij vorderen dat hij die schade aan de gemeenschap vergoedt, mits zij dat binnen drie jaar na de indiening doet.

Zet daarom vanaf het begin op een rij welke transacties er in het halfjaar vóór de procedure zijn gedaan. Die periode is bewust in de wet opgenomen, en juist daar zit vaak de schade.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst