Boek 1 Artikel 377d (1:377d BW)

Als de rechter een omgangsregeling heeft vastgesteld, is de volgende vraag wanneer die begint. Dit artikel geeft het antwoord: de uitoefening van het omgangsrecht begint zodra de beschikking in kracht van gewijsde is gegaan, of, als zij uitvoerbaar bij voorraad is verklaard, de dag nadat de beschikking is verstrekt of verzonden.

Twee momenten

In kracht van gewijsde gaan betekent dat de beslissing onherroepelijk is: er kan geen hoger beroep meer tegen worden ingesteld, of dat is al afgerond. Uitvoerbaar bij voorraad betekent dat de beslissing meteen werkt, ook als iemand nog in beroep gaat. In dat tweede geval hoeft niemand maanden te wachten; het contact begint de dag nadat de beschikking is verstrekt of verzonden.

Waarom dit uitmaakt

Een omgangsregeling die op papier staat maar waarvan onduidelijk is wanneer zij ingaat, levert direct nieuwe conflicten op. Door één moment aan te wijzen, weet iedereen vanaf welke dag de afspraken gelden en vanaf wanneer het niet nakomen ervan betekenis heeft. Voor een kind dat wacht op contact met een ouder, is elke maand vertraging lang.

Samenloop met een beslissing over het gezag

Het tweede lid stelt een extra voorwaarde. Wordt tegelijk of daarna ook over het gezag beslist, dan begint de omgang niet eerder dan op het tijdstip waarop het gezag van de andere ouder of van de voogd is ingegaan. Dat voorkomt een periode waarin er wel een omgangsregeling loopt terwijl nog niet vaststaat wie voor het kind zorgt en beslissingen neemt.

Hoger beroep

Tegen deze beslissing staat voor een ontevreden partij hoger beroep open. Is de beschikking uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dan schort dat beroep de regeling niet op: die loopt gewoon door totdat een hogere rechter anders beslist. Het eenzijdig stilleggen van de omgang omdat u in beroep bent gegaan, is dus geen begaanbare weg; wel kunt u aan de rechter vragen om een andere voorziening voor de tussenliggende tijd.

Een voorbeeld

De rechtbank stelt vast dat een vader zijn dochter om het weekend ziet en verklaart de beschikking uitvoerbaar bij voorraad. De beschikking wordt op een woensdag verzonden. Vanaf de donderdag geldt de regeling. Gaat de moeder in hoger beroep, dan blijft de regeling gelden zolang het hof niet anders beslist. Zou er tegelijk nog een beslissing over het gezag lopen, dan begint de omgang niet vóór het moment waarop dat gezag ingaat.

In de praktijk

Kijk in de beschikking of daar staat dat zij uitvoerbaar bij voorraad is; dat bepaalt of u kunt beginnen of moet wachten. Noteer de datum van verzending, want daarop is de ingangsdag gebaseerd. Spreek de eerste keren praktisch af: waar en hoe laat het kind wordt opgehaald en gebracht. Loopt het bij de start meteen mis, leg dat dan vast en zoek hulp, bijvoorbeeld via een mediator, in plaats van de regeling stil te laten vallen. Voor wijziging van een lopende regeling is artikel 1:377e BW de weg.