Boek 1 Artikel 462 (1:462 BW)

Mentorschap is niet bedoeld om altijd door te lopen. Artikel 1:462 BW bepaalt wanneer de maatregel eindigt. Dat gebeurt vanzelf als de tijdsduur waarvoor zij is ingesteld verstrijkt, en ook door de dood van de betrokkene of doordat hij onder curatele wordt gesteld. Daarnaast kan de kantonrechter het mentorschap opheffen, en kan een mentorschap dat voor bepaalde tijd geldt worden verlengd.

Einde zonder tussenkomst van de rechter

In drie gevallen hoeft niemand iets te doen. Was het mentorschap voor een bepaalde tijd ingesteld, dan houdt het op als die tijd om is. Overlijdt de betrokkene, dan eindigt de maatregel eveneens; wat daarna met zijn nalatenschap gebeurt, valt onder het erfrecht. Wordt de betrokkene onder curatele gesteld, dan neemt die verdergaande maatregel het over: de curator gaat dan over de persoon én de goederen, zodat een aparte mentor niet meer nodig is.

Opheffing door de kantonrechter

De kantonrechter kan het mentorschap opheffen als de noodzaak ervoor niet meer bestaat of als voortzetting niet zinvol is gebleken. Dat eerste doet zich voor wanneer de betrokkene zijn belangen weer zelf kan behartigen of wanneer iemand anders dat op een andere manier doet. Het tweede ziet op situaties waarin de maatregel in de praktijk niets oplevert. Het verzoek kan komen van de mentor of van degene die gerechtigd is mentorschap te verzoeken volgens artikel 1:451 BW, eerste en tweede lid; de kantonrechter kan ook uit zichzelf opheffen.

De beschikking tot opheffing werkt zodra zij in kracht van gewijsde is gegaan, dus zodra er geen gewoon rechtsmiddel meer tegen openstaat, tenzij in de beschikking een eerder tijdstip wordt aangewezen. Tot dat moment blijft de mentor bevoegd en verantwoordelijk.

Verlenging van een tijdelijk mentorschap

Loopt het mentorschap af terwijl de betrokkene nog steeds niet zelf kan beslissen, dan kan om verlenging worden gevraagd. Dat kan de mentor doen en ook degene die tot het verzoeken van mentorschap gerechtigd is. Op zo een verzoek moet de kantonrechter binnen twee maanden na indiening uitspraak doen. Wordt een verzoek om verlenging afgewezen, dan staat daartegen geen hogere voorziening open: hoger beroep is dan niet mogelijk.

Een voorbeeld. Voor een man is een mentorschap ingesteld dat na drie jaar afloopt, met zijn zoon als mentor. Die termijn nadert zijn einde en de toestand van zijn vader is onveranderd. De zoon dient op tijd een verzoek tot verlenging in, zodat de kantonrechter kan beslissen voordat de termijn verstrijkt en er geen periode ontstaat waarin niemand bevoegd is.

Verwar de maatregelen niet

Het mentorschap gaat over beslissingen rond verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding. Eindigt het, dan zegt dat op zichzelf niets over een bewind over de goederen: dat is een aparte maatregel met een eigen einde. Ook het einde van de taak van een individuele mentor, geregeld in artikel 1:461 BW, is iets anders dan het einde van de maatregel zelf.

In de praktijk

• Zet de einddatum in de agenda. Een tijdelijk mentorschap stopt vanzelf; wie verlenging wil, moet daar zelf om vragen.
• Vraag opheffing als het niet meer nodig is. Een maatregel die zonder reden doorloopt, beperkt de betrokkene onnodig.
• Denk bij verslechtering aan de andere routes. Blijkt een verdergaande voorziening nodig, bespreek dat dan in het verslag aan de kantonrechter.

Voor familieleden komt het neer op tijdig handelen. De kantonrechter beslist binnen twee maanden op een verzoek om verlenging, maar dat helpt alleen als het verzoek er op tijd ligt.