Boek 1 Artikel 407 (1:407 BW)

Wie eerst van tafel en bed is gescheiden en het huwelijk daarna laat ontbinden, doorloopt twee momenten waarop de rechter over de kinderen beslist. Artikel 1:407 BW zorgt ervoor dat bij het tweede moment ook het geld opnieuw kan worden bekeken: tegelijk met de uitspraak over het gezag over de kinderen na die ontbinding kan de rechtbank, op verzoek van een ouder, het bedrag wijzigen van de periodieke bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding die bij de eerdere gezagsvoorziening was bepaald.

De situatie waarop het ziet

Scheiding van tafel en bed beëindigt de samenleving, maar niet het huwelijk. Ouders die het gezag samen hebben, blijven dat na zo'n scheiding en na de latere ontbinding in beginsel samen uitoefenen; alleen wanneer een ouder erom vraagt en er grond voor is, kan de rechter het gezag aan één van beiden toekennen. Deze bepaling komt dus pas in beeld als bij de ontbinding werkelijk een uitspraak over het gezag volgt. Gebeurt dat, dan kan tegelijk het bedrag worden bekeken van de periodieke bijdrage die bij de eerdere gezagsvoorziening was bepaald.

Wat de rechtbank kan doen

De rechtbank kan het bedrag wijzigen: verhogen of verlagen. Zij doet dat op verzoek van een ouder, niet uit zichzelf. De beslissing over het bedrag valt samen met de uitspraak over het gezag. In de tussenliggende jaren is er meestal het nodige veranderd — inkomen, woonlasten, de leeftijd en de kosten van de kinderen — en dat kan bij die gelegenheid worden beoordeeld.

Wie beslist en wat u moet doen

Het gaat om de rechtbank, die ook over het gezag en de ontbinding beslist. Een verzoek is nodig; wie niets vraagt, houdt het oude bedrag. Voor de procedure hebt u een advocaat nodig. Het verzoek wordt gedaan binnen de procedure over de ontbinding en de gezagsvoorziening.

Een voorbeeld. Een echtpaar scheidt van tafel en bed; de kinderen wonen bij de moeder en de vader betaalt een maandelijkse bijdrage. Drie jaar later wordt het huwelijk ontbonden. De vader is inmiddels minder gaan werken, de kinderen zitten op de middelbare school en zijn duurder geworden. Bij de beslissing over het gezag kan de moeder of de vader vragen het bedrag aan te passen aan de nieuwe situatie.

Verhouding tot de andere bepalingen

Artikel 1:407 BW is geen zelfstandige grondslag voor een eerste bijdrage; daarvoor bestaat artikel 1:406 BW. Het gaat hier om een bedrag dat al liep. De tekst van het artikel zelf noemt geen voorwaarden voor de wijziging; het verbindt de bevoegdheid van de rechtbank aan het moment van de gezagsuitspraak en aan een verzoek van een ouder. Los van artikel 1:407 BW blijft het mogelijk een vastgesteld bedrag later bij de rechter te laten wijzigen wanneer de omstandigheden veranderen.

In de praktijk

• Bereid het verzoek voor. Verzamel gegevens over inkomsten, lasten en de kosten van de kinderen vanaf de eerdere beslissing.
• Let op het moment. Deze weg staat alleen open wanneer bij de ontbinding ook over het gezag wordt beslist; blijft zo'n beslissing uit of gaat het moment voorbij, dan kan wijziging van de bijdrage in een eigen procedure worden verzocht (artikel 1:401 BW).
• Breng de kosten van de kinderen in beeld. Hun leeftijd, school en activiteiten bepalen mede wat zij nodig hebben.

Voor ouders valt de ontbinding samen met het einde van een periode waarin de afspraken uit de scheiding van tafel en bed doorliepen. Het verzoek biedt de mogelijkheid de bijdrage af te stemmen op de huidige situatie van het gezin.