Boek 1 Artikel 154 (1:154 BW)

Wie het samen eens is dat het huwelijk voorbij is, hoeft niet tegenover elkaar te gaan staan. Dit artikel maakt mogelijk dat beide echtgenoten samen om echtscheiding vragen. De grond is dan hun beider oordeel dat het huwelijk duurzaam ontwricht is; de rechter gaat daar niet achteraan. Daarnaast geeft het artikel ieder van hen de mogelijkheid zich tot het laatste moment terug te trekken.

Het gezamenlijke oordeel als grondslag

Bij een eenzijdig verzoek stelt een echtgenoot dat het huwelijk duurzaam ontwricht is. Bij een gemeenschappelijk verzoek zeggen zij dat samen, en dat is genoeg. Niemand hoeft uit te leggen wat er is misgegaan, wie is weggegaan of wie de relatie heeft beëindigd. Dat maakt deze route rustiger, sneller en meestal goedkoper.

Wat u samen regelt

In de praktijk gaat er een pakket afspraken mee: een echtscheidingsconvenant over alimentatie, de woning en de verdeling van het vermogen, en bij minderjarige kinderen een ouderschapsplan, dat het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering voor deze procedure verplicht stelt. Eén advocaat of advocaat-mediator kan beide echtgenoten bijstaan, zolang de belangen niet botsen. De rechtbank beoordeelt de afspraken over de kinderen en spreekt daarna de scheiding uit.

Intrekken kan tot de uitspraak

Het tweede lid geeft ieder van beiden een uitweg: tot het moment van de uitspraak mag elke echtgenoot het verzoek intrekken. Dat kan zonder toestemming van de ander en zonder opgaaf van redenen. Wordt ingetrokken, dan is er geen echtscheiding en blijft het huwelijk in stand; wie dan alsnog wil scheiden, begint opnieuw, dan met een eenzijdig verzoek.

Die bevoegdheid is er niet voor niets. Zij voorkomt dat iemand zich onder druk laat meeslepen in een gezamenlijke aanpak terwijl hij twijfelt, en zij zorgt ervoor dat het gezamenlijke oordeel over de ontwrichting tot het einde echt gezamenlijk is.

Een voorbeeld. Twee echtgenoten dienen samen een verzoek in met een compleet convenant. Kort voor de zitting bedenkt een van beiden zich, omdat zij het toch nog willen proberen. Zij kan het verzoek intrekken; de rechter spreekt de scheiding dan niet uit. Besluiten zij later toch te scheiden, dan moeten zij opnieuw een verzoek indienen.

In de praktijk

Regel de inhoud voordat u naar de rechter gaat: de afspraken over de kinderen, de woonlasten en de verdeling bepalen hoe soepel het loopt. Laat het convenant en het ouderschapsplan goed vastleggen, ook als de verhouding nu nog prettig is. Komt u er samen niet uit op een enkel punt, dan is dat geen reden de gezamenlijke route op te geven: een mediator kan dat punt vaak losmaken.