Boek 1 Artikel 346 (1:346 BW)

Artikel 1:346 BW gaat over één bijzondere situatie: de voogd wil zelf iets van het kind overnemen of gebruiken. Wil hij een goed van de minderjarige kopen, huren of pachten, dan moet de kantonrechter die overeenkomst goedkeuren. Het artikel richt zich niet tot derden die met het kind contracteren, maar tot de voogd zelf.

Om welke overeenkomsten het gaat

De wet noemt drie soorten overeenkomsten: koop, huur en pacht. Daaronder valt bijvoorbeeld dat de voogd een auto, een inboedel of een effectenportefeuille van het kind overneemt, dat hij een woning van het kind gaat bewonen tegen betaling van huur, of dat hij landbouwgrond van het kind in gebruik neemt. Steeds is de voogd zelf de koper, huurder of pachter, en vertegenwoordigt hij tegelijk het kind als verkoper, verhuurder of verpachter.

Waarom de kantonrechter meekijkt

In die situatie onderhandelt de voogd namens het kind én voor zichzelf. Over de prijs, de huur of de pachtsom kan hij dan niet onbevangen oordelen. De goedkeuring legt de beoordeling bij een onafhankelijke rechter, die nagaat of de voorwaarden voor het kind aanvaardbaar zijn.

Wanneer de goedkeuring er moet zijn

Bij een gewone, onderhands gesloten overeenkomst vraagt de voogd de goedkeuring aan voordat hij tekent. Anders ligt het bij een openbare verkoop, verhuur of verpachting, waar ter plekke wordt geboden en de overeenkomst direct tot stand komt. Voor die gevallen bepaalt het tweede lid dat de goedkeuring binnen een maand daarna moet zijn aangevraagd. Binnen die maand moet het verzoek bij de kantonrechter liggen; de beslissing zelf kan later volgen.

Wat er gebeurt zonder goedkeuring

Een handeling die in strijd met dit artikel is verricht, is vernietigbaar op grond van artikel 1:347 BW. Alleen de kant van het kind kan zich daarop beroepen. Vernietiging is uitgesloten als de overeenkomst het kind geen nadeel heeft berokkend, bijvoorbeeld omdat de voogd een reële prijs heeft betaald en de voorwaarden niet ongunstig waren.

Een voorbeeld. Een voogd wil de zeilboot van zijn pupil, die het kind van zijn grootvader heeft geërfd en waar niemand naar omkijkt, zelf overnemen. Hij laat een onafhankelijke makelaar de waarde vaststellen en legt de koopovereenkomst met dat rapport aan de kantonrechter ter goedkeuring voor. De kantonrechter kan zo beoordelen of de prijs en de voorwaarden voor het kind aanvaardbaar zijn. Zet hij de boot zonder goedkeuring op zijn eigen naam, dan is de koop aantastbaar.

In de praktijk

Wie als voogd een goed van het kind wil kopen, huren of pachten, legt de waardebepaling bij iemand van buiten en dient het verzoek in met de conceptovereenkomst en de onderbouwing van prijs en voorwaarden. Leg ook vast waarom deze transactie voor het kind zinvol is, bijvoorbeeld omdat er geen andere gegadigde is. Bewaar de stukken: bij de rekening en verantwoording aan het eind van de voogdij moet ook deze post kunnen worden verantwoord.