Boek 1 Artikel 253s (1:253s BW)

Is een kind met instemming van zijn gezagdragende ouders ten minste een jaar door anderen als lid van hun gezin verzorgd en opgevoed, dan kunnen de ouders niet zonder meer bepalen dat het kind weer bij hen komt wonen. Zij hebben daarvoor de toestemming nodig van degenen die de verzorging op zich hebben genomen. Deze regel staat bekend als het blokkaderecht.

De voorwaarden

Er moeten drie dingen samenkomen. Het kind moet met instemming van de ouders bij de verzorgers zijn geplaatst, het moet daar als lid van het gezin zijn verzorgd en opgevoed, en die situatie moet ten minste een jaar hebben geduurd. Wordt aan één van die eisen niet voldaan, dan geldt het blokkaderecht niet en beslissen de ouders zelf over het verblijf.

Het blokkaderecht raakt alleen het verblijf. Het gezag blijft bij de ouders, die alle andere beslissingen over het kind blijven nemen. De toestemming is nodig van alle verzorgers die de verzorging en opvoeding op zich hebben genomen; de wet spreekt van 'een of meer anderen'.

Vervangende toestemming

Geven de verzorgers geen toestemming, dan kunnen de ouders de rechtbank vragen die toestemming te vervangen. Volgens het tweede lid wordt dat verzoek alleen afgewezen als de rechtbank afwijzing in het belang van de minderjarige noodzakelijk oordeelt.

De termijn na een afwijzing

Wijst de rechtbank het verzoek af, dan geldt die beslissing voor een termijn die zij zelf bepaalt en die niet langer mag zijn dan zes maanden. Is die termijn verstreken, dan verliest de beschikking haar kracht. Wordt echter voor het einde van die termijn een verzoek tot ondertoezichtstelling of tot beëindiging van het gezag ingediend, dan blijft de beschikking gelden tot daarover onherroepelijk is beslist.

Een voorbeeld. Een moeder laat haar zoon tijdens een lange opname bij een tante wonen. Na anderhalf jaar is zij hersteld en wil zij hem weer thuis hebben. De tante vindt dat te snel gaan. De moeder kan de rechtbank om vervangende toestemming vragen; die wordt gegeven tenzij afwijzing in het belang van haar zoon noodzakelijk is.

In de praktijk

Voor een verzoek om vervangende toestemming hebt u een advocaat nodig; de rechtbank behandelt het. Loopt er al hulpverlening of een maatregel, betrek de betrokken instelling dan bij de overgang.