Boek 1 Artikel 234 (1:234 BW)

Een minderjarige mag niet zelfstandig alles regelen. Dit artikel zegt hoe het wel kan: hij is bekwaam rechtshandelingen te verrichten als hij handelt met toestemming van zijn wettelijke vertegenwoordiger, meestal zijn ouders met gezag of zijn voogd. De wet kan voor bepaalde handelingen iets anders bepalen; dan gaat die bijzondere regel voor.

Toestemming is gericht

De toestemming is geen blanco volmacht. Zij kan alleen worden gegeven voor een bepaalde rechtshandeling of voor een bepaald doel. Ouders kunnen dus toestemming geven voor de aanschaf van een fiets of voor het beheer van het geld dat een jongere met zijn bijbaan verdient, maar niet in het algemeen voor alles wat hij verder nog van plan mocht zijn.

Wat een kind zelf mag doen

Voor het dagelijks leven zou dat te omslachtig zijn, en daarom kent het derde lid een praktische regel: gaat het om een handeling waarvan het in het maatschappelijk verkeer gebruikelijk is dat kinderen van die leeftijd haar zelfstandig verrichten, dan wordt de toestemming verondersteld. Een kind van acht dat een ijsje koopt en een scholier van vijftien die een treinkaartje aanschaft, hebben geen briefje van hun ouders nodig. De maatstaf is de leeftijd en wat daarbij gangbaar is, niet wat deze ouders normaal vinden.

Als de toestemming ontbreekt

Handelt een minderjarige zonder toestemming en gaat het niet om zo'n gebruikelijke handeling, dan is de rechtshandeling vernietigbaar. De wettelijke vertegenwoordiger kan haar dan terugdraaien, waarna wat is gepresteerd moet worden teruggegeven. Dat beschermt het kind tegen overhaaste verplichtingen, en het is meteen de reden dat aanbieders bij grotere aankopen of abonnementen om een handtekening van een ouder vragen.

Een voorbeeld. Een jongere van vijftien sluit online een duur abonnement af zonder dat zijn ouders daarvan weten. Dat is voor die leeftijd geen gebruikelijke handeling, dus de ouders kunnen zich erop beroepen dat de toestemming ontbrak en de overeenkomst laten vernietigen.

In de praktijk

Spreek thuis af waarvoor uw kind zelf mag tekenen en waarvoor niet, en geef toestemming zo nodig schriftelijk en gericht. Verkopers doen er verstandig aan bij grotere bedragen naar de leeftijd te vragen. Loopt het mis, meld dan snel dat de toestemming ontbrak; hoe langer u wacht, hoe lastiger het wordt de zaak terug te draaien.