Boek 1 Artikel 455 (1:455 BW)

De mentor sluit soms overeenkomsten: een zorgovereenkomst met een instelling, een afspraak met een aanbieder van dagbesteding, een opdracht aan een vervoerder. Daar hangt een prijskaartje aan. Dit artikel bepaalt wie die rekening betaalt: degene ten behoeve van wie het mentorschap is ingesteld.

De hoofdregel

De betrokkene is aansprakelijk voor alle schulden die voortkomen uit rechtshandelingen die de mentor in zijn hoedanigheid in zijn naam verricht. Dat spreekt eigenlijk vanzelf: de mentor handelt niet voor zichzelf maar voor de ander, en de gevolgen komen dus bij die ander terecht. De mentor is geen borg en betaalt niet uit eigen zak.

Daarnaast maakt het artikel een voorbehoud voor artikel 6:172 BW. Maakt de mentor bij de uitoefening van zijn bevoegdheden een fout tegenover een derde, dan is ook de betrokkene daarvoor tegenover die derde aansprakelijk; de mentor zelf is dat in de regel eveneens. De hoofdregel hierboven gaat namelijk alleen over schulden uit rechtshandelingen, niet over schadevergoeding.

Waar de mentor wel zelf voor staat

De grens is minder hard dan zij lijkt. Voor aansprakelijkheid van de betrokkene is genoeg dat de mentor in die hoedanigheid en op diens naam handelt; dat hij binnen de grenzen van zijn taak blijft, eist de wet niet. Gaat hij daarbuiten, dan bindt de afspraak de betrokkene zolang zij niet is vernietigd, en vernietigen kan op grond van artikel 1:457 BW alleen tegenover iemand die van de onbevoegdheid wist of daarvan op de hoogte had moeten zijn. Het echte risico voor de mentor ligt aan de andere kant: schiet hij tekort in de zorg die van een goed mentor mag worden verwacht, dan kan de betrokkene hem daarvoor aanspreken; artikel 1:454 BW regelt dat.

De verhouding tot het bewind

Deze bepaling zegt dat de betrokkene aansprakelijk is, niet hoe de rekening feitelijk wordt betaald. Staan de goederen van de betrokkene onder bewind, dan is het de bewindvoerder die het geld beheert en betaalt. Mentor en bewindvoerder moeten dus samenwerken: de mentor beslist óf een bepaalde zorg wordt afgenomen, de bewindvoerder zorgt voor de betaling en bewaakt of het financieel houdbaar is.

Wringt dat, dan is dat een reëel probleem: de mentor kan zorg willen die de bewindvoerder te duur vindt. Komen zij er niet uit, dan kan de kwestie aan de kantonrechter worden voorgelegd, die op beide maatregelen toezicht houdt.

Een voorbeeld. Een mentor sluit voor haar cliënt een overeenkomst met een instelling voor begeleid wonen. De maandelijkse eigen bijdrage is een schuld van de cliënt, niet van de mentor. De bewindvoerder betaalt die uit het beheerde vermogen. Blijkt de bijdrage niet op te brengen, dan is dat een reden om samen naar een andere oplossing te zoeken, niet om de mentor persoonlijk aan te spreken.

In de praktijk

Bent u mentor, maak dan altijd duidelijk dat u in die hoedanigheid tekent en zet dat ook zo op het contract; dat voorkomt dat een aanbieder u later persoonlijk aanspreekt. Overleg vooraf met de bewindvoerder of met het familielid dat de financiën doet, zodat u geen verplichtingen aangaat die niet betaald kunnen worden. Bent u aanbieder van zorg, houd er dan rekening mee dat u de vordering op de betrokkene hebt en dat u voor de betaling in de regel bij de bewindvoerder moet zijn.