Boek 1 Artikel 460 (1:460 BW)

Mentorschap kost geld, en dat geld komt uit het vermogen van degene voor wie de maatregel is ingesteld. Artikel 1:460 BW regelt dat in twee leden: de mentor mag de kosten die hij bij de vervulling van zijn taak noodzakelijk moet maken bij de betrokkene in rekening brengen, en hij heeft aanspraak op een beloning volgens de regels die de minister daarvoor heeft vastgesteld.

Welke kosten

Het eerste lid gaat over uitgaven die de taak als mentor met zich brengt en die zonder die taak niet zouden zijn gemaakt. Denk aan kopieën van stukken uit een zorgdossier, aangetekende post aan een zorgaanbieder of telefoon- en internetkosten die specifiek voor het mentorschap worden gemaakt. De maatstaf is de noodzaak: uitgaven die niets met de taak te maken hebben of die ruimer zijn dan nodig, horen niet bij de betrokkene thuis. Kosten van de zorg zelf zijn iets anders; die volgen uit de zorgovereenkomst en uit de regels over de financiering van zorg.

De beloning ligt vast

Over de beloning wordt niet per geval onderhandeld. De hoogte volgt uit een landelijke regeling van de minister, zodat voor iedereen dezelfde tarieven gelden en de betrokkene niet afhankelijk is van wat een mentor zelf redelijk vindt. Dat geldt zowel voor een professionele mentor als voor de vraag of een familielid aanspraak maakt op beloning; de regeling bepaalt wat er in welk geval geldt.

Mentorschap, bewind en curatele naast elkaar

Deze bepaling gaat alleen over de mentor. Staat het vermogen van dezelfde persoon ook onder bewind, dan heeft die bewindvoerder een eigen aanspraak op beloning volgens de regeling die voor hem geldt. Dat kan betekenen dat er twee vergoedingen worden betaald als mentorschap en bewind bij verschillende personen liggen. Bij curatele is er één maatregel, die zowel de persoon als de goederen omvat.

Een voorbeeld. Een nicht is mentor van haar tante, die in een woonvoorziening voor ouderen verblijft. Zij is het niet eens met een wijziging in het zorgplan en dient namens haar tante een klacht in. Daarvoor vraagt zij kopieën van het dossier op en verstuurt zij haar brieven aangetekend. Die kosten mag zij bij haar tante in rekening brengen. Of zij daarnaast een beloning ontvangt, hangt af van wat de landelijke regeling voor haar situatie bepaalt.

Als er discussie over ontstaat

De mentor staat onder toezicht van de kantonrechter. Vindt een familielid of de betrokkene dat er kosten worden gedeclareerd die niet noodzakelijk zijn, dan kan dat bij de kantonrechter aan de orde worden gesteld. Die kan de mentor om uitleg vragen en zo nodig ingrijpen.

In de praktijk

• Bewaar bonnen en overzichten. Zonder onderbouwing is moeilijk vast te stellen dat een uitgave noodzakelijk was.
• Noteer bij elke declaratie waarvoor de uitgave diende. Een korte omschrijving van de taak waarbij de kosten zijn gemaakt, maakt de verantwoording eenvoudiger.
• Kijk naar het vermogen van de betrokkene. Is er weinig te besteden, informeer dan bij de gemeente of bij het Juridisch Loket welke regelingen er zijn voor de kosten van beschermingsmaatregelen.

Voor de betrokkene en zijn familie komt het erop neer dat mentorschap kosten met zich kan brengen, maar binnen grenzen. De wet koppelt de beloning aan een regeling en beperkt de onkosten tot wat voor de taak noodzakelijk is.