Boek 1 Artikel 26a (1:26a BW)

Een verklaring voor recht over een buitenlands stuk is vaak maar de helft van wat iemand nodig heeft. De andere helft is dat het in de Nederlandse registers ook zichtbaar wordt. Artikel 1:26a BW maakt dat mogelijk in één keer: de rechtbank kan bij dezelfde beslissing bevelen dat aan een bestaande Nederlandse akte een latere vermelding wordt toegevoegd.

Wat een latere vermelding is

Een akte van de burgerlijke stand wordt niet overgeschreven. Verandert er iets aan wat in de akte staat, dan komt daar een aantekening bij: de latere vermelding. Zo blijft de geschiedenis van de gegevens zichtbaar. Iets uit het register halen kan wel, maar niet door de ambtenaar zelf: staat een akte of een vermelding er ten onrechte, dan kan de rechtbank op grond van artikel 1:24 BW, eerste lid, de doorhaling gelasten. Een vermelding hoort bij de akte waarop het feit betrekking heeft: bij een geboorteakte gaat het bijvoorbeeld om een erkenning, een adoptie of een naamswijziging, bij een huwelijksakte om de ontbinding van het huwelijk.

De bevoegdheid van de rechtbank sluit hier aan bij de algemene regeling over het toevoegen van latere vermeldingen in artikel 1:24 BW, eerste lid. Nieuw is niet wát er wordt toegevoegd, maar dát de rechter dat meteen kan gelasten in de procedure over de verklaring voor recht.

Op verzoek of uit eigen beweging

De rechtbank kan dit doen omdat de verzoeker erom vraagt, maar ook ambtshalve: uit eigen beweging, zonder dat het is gevraagd. Dat laatste is een bewuste keuze van de wetgever. Wie de weg naar de rechter al heeft afgelegd, moet niet daarna nog een tweede procedure hoeven te voeren om het resultaat in de registers te krijgen.

Dat betekent overigens niet dat u het rustig kunt laten gebeuren. Vraag er in het verzoekschrift uitdrukkelijk om, met vermelding van welke akte het gaat en in welke gemeente die is opgemaakt. De rechter kan alleen een last geven als duidelijk is aan welke akte de vermelding moet worden gehecht.

Wie voert het uit

De rechter beveelt, de ambtenaar van de burgerlijke stand voert uit. De ambtenaar in wiens registers de akte staat, hecht de vermelding aan de akte. Vanaf dat moment krijgt iedereen die een afschrift opvraagt de akte inclusief die aantekening.

Een voorbeeld. Een kind is in Nederland geboren en wordt later in het buitenland door zijn vader erkend; daar is een akte van die erkenning opgemaakt. De rechtbank verklaart voor recht dat die akte bruikbaar is, en gelast tegelijk dat de erkenning als latere vermelding bij de Nederlandse geboorteakte wordt gezet. Eén beslissing, twee resultaten.

In de praktijk

Controleer na afloop of de vermelding er echt staat door een recent afschrift van de akte op te vragen bij de gemeente waar die is opgemaakt. Gebeurt er niets, wijs de gemeente dan op de beschikking; de griffier stuurt die naar de betrokken ambtenaar. Is er helemaal geen Nederlandse akte waaraan iets gehecht kan worden, dan biedt artikel 1:26b BW de oplossing.