Boek 1 Artikel 33 (1:33 BW)

Een huwelijk sluit een tweede huwelijk met iemand anders uit. Artikel 1:33 BW zegt het in één zin: u kunt op hetzelfde moment maar met één andere persoon door het huwelijk verbonden zijn. Wie getrouwd is, kan dus niet daarnaast met een ander trouwen zolang dat eerste huwelijk niet is geëindigd.

Het woord 'tegelijkertijd' maakt duidelijk waar de regel over gaat: niet over het aantal keren dat iemand in zijn leven trouwt, maar over het naast elkaar bestaan van huwelijken. Wie na het einde van een huwelijk opnieuw trouwt, handelt dus niet in strijd met dit artikel. De bepaling geldt voor ieder huwelijk, of de echtgenoten nu van verschillend of van hetzelfde geslacht zijn.

Wanneer u weer kunt trouwen

Pas als het eerdere huwelijk is geëindigd. Dat kan door overlijden van de echtgenoot of door ontbinding, bijvoorbeeld na echtscheiding. Beslissend is niet dat u uit elkaar bent of apart woont, en ook niet dat de scheidingsprocedure loopt. Het huwelijk eindigt pas als de ontbinding is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand.

Wie al jaren gescheiden leeft en een nieuwe partner heeft, is dus voor de wet nog niet vrij om te hertrouwen zolang die inschrijving niet heeft plaatsgevonden.

Hetzelfde geldt voor het geregistreerd partnerschap

Ook een lopend geregistreerd partnerschap staat aan een huwelijk in de weg, en niet alleen aan een huwelijk met een ander: volgens artikel 1:42 BW kunt u evenmin trouwen met degene met wie u al geregistreerd bent. Daarvoor bestaat de omzetting van artikel 1:80g BW: er wordt dan een akte van omzetting opgemaakt, waarmee uw partnerschap eindigt en uw huwelijk op datzelfde moment begint. U kunt dus maar één van deze twee verbintenissen tegelijk hebben, met één persoon.

Bewijs van het einde van een eerder huwelijk

Bij de melding van het voorgenomen huwelijk moet u aantonen dat een eerder huwelijk of partnerschap is geëindigd, bijvoorbeeld met een akte van overlijden of een stuk waaruit de ingeschreven echtscheiding blijkt. Ontbreekt dat bewijs en blijkt er nog een huwelijk te lopen, dan wordt het nieuwe huwelijk niet voltrokken. Een bestaand huwelijk is bovendien een van de beletselen waarop een voorgenomen huwelijk kan worden gestuit.

Wordt er ondanks dit beletsel toch getrouwd, dan is dat geen kleinigheid. Zo'n huwelijk kan nietig worden verklaard, en de gevolgen daarvan werken door in het vermogen, in het erfrecht en soms in de positie van kinderen.

Een voorbeeld. Een man is in het buitenland getrouwd, is jaren geleden bij zijn echtgenote weggegaan en wil nu in Nederland trouwen met zijn nieuwe partner. Zolang dat eerste huwelijk niet is ontbonden en dat ook niet blijkt uit stukken die de gemeente kan verifiëren, kan het tweede huwelijk niet worden voltrokken.

In de praktijk

Vraag ruim voor de geplande datum bij de gemeente na welke bewijsstukken zij wil zien over de ontbinding van een eerder huwelijk of partnerschap, zeker als dat in het buitenland is gesloten of ontbonden. Zulke stukken moeten vaak worden vertaald en gelegaliseerd, en dat kost weken tot maanden. Loopt uw eigen scheiding nog, controleer dan of de inschrijving in de registers werkelijk heeft plaatsgevonden.