Boek 1 Artikel 370 (1:370 BW)

Artikel 1:370 BW maakt het mogelijk het beheer van het vermogen van een kind bij een ander dan de voogd te leggen. De kantonrechter kan het vermogen van de minderjarige, of een deel ervan met de vruchten, voor de duur van de minderjarigheid onder bewind stellen. Hij doet dat op verzoek van de voogd of ambtshalve, als hij dat in het belang van het kind nodig oordeelt. De voogd blijft het gezag uitoefenen; het bewind gaat alleen over de goederen die eronder worden gebracht.

Wanneer en op wiens verzoek

De wet noemt één maatstaf: het belang van de minderjarige. Welke omstandigheden daarvoor nodig zijn, schrijft de wet niet voor; dat beoordeelt de kantonrechter per geval. Hij kan het hele vermogen onder bewind stellen, maar ook alleen een bepaald deel. Oefenen twee mensen samen de voogdij uit, dan kan alleen een verzoek dat zij samen doen tot onderbewindstelling leiden; ambtshalve of op verzoek van één van beiden beslissen kan de kantonrechter dan niet.

Wie de bewindvoerder is en wat hij mag

De kantonrechter benoemt de bewindvoerder en stelt zijn loon vast. Op dit bewind gelden de bepalingen over het bewind van een voogd van overeenkomstige toepassing: dezelfde regels over machtigingen, verantwoording en toezicht. Eén bevoegdheid komt uitsluitend aan de bewindvoerder toe: alleen hij kan rechtshandelingen van de minderjarige vernietigen die strekken tot beheer of beschikking over de onder bewind staande goederen.

Kosten en aansprakelijkheid van de voogd

Bij het instellen van het bewind kan de kantonrechter bepalen dat de voogd de kosten daarvan, waaronder het loon, geheel of gedeeltelijk aan het kind vergoedt. Hij kan daarbij bepalen dat de voogd tegenover het kind aansprakelijk is voor wat de bewindvoerder doet, met behoud van verhaal op die bewindvoerder. Bij een gezamenlijke voogdij gelden deze verplichtingen voor beide voogden.

Geld voor de dagelijkse zorg

Een kind moet ondertussen wel verzorgd en opgevoed worden. Daarom bepaalt de kantonrechter welke uitkeringen de bewindvoerder uit het vermogen en de opbrengsten daarvan aan de voogd doet, voor de verzorging en opvoeding van het kind of voor het beheer van wat niet onder bewind staat. Die beslissingen liggen niet vast: op verzoek van een voogd of van de bewindvoerder, of ambtshalve, kan de kantonrechter ze op ieder moment wijzigen.

Toezicht en verantwoording

De bewindvoerder moet de kantonrechter altijd alle gewenste inlichtingen geven. Daarnaast legt hij jaarlijks en aan het einde van zijn bewind rekening en verantwoording af ten overstaan van de kantonrechter, aan de voogd of voogden, aan degene die inmiddels meerderjarig is geworden, of aan de erfgenamen als het kind is overleden. Geschillen die daarbij ontstaan, beslist de kantonrechter. Werkt een van de betrokkenen niet mee, dan gelden de artikelen 771 en volgende Rv over de gerechtelijke rekening en verantwoording.

Een voorbeeld

Een jongen van twaalf, wiens voogd een goede vriendin van de overleden moeder is, krijgt een eenmalige uitkering uit een levensverzekering. De voogd wil dat dit geld tot zijn achttiende apart blijft van de gewone huishoudportemonnee en verzoekt de kantonrechter alleen dat bedrag onder bewind te stellen. De kantonrechter benoemt een professionele bewindvoerder, stelt diens loon vast en bepaalt dat er per jaar een vast bedrag naar de voogd gaat voor schoolkosten. De rest van het kleine spaargeld blijft bij de voogd.

In de praktijk

Bij onderbewindstelling blijft de voogd verantwoordelijk voor de opvoeding, terwijl de goederen die onder bewind staan door een ander worden beheerd. Vraag bij het verzoek meteen om een uitkering die past bij de werkelijke kosten van het kind, zodat u niet telkens terug hoeft. De kantonrechter kan het bewind op ieder moment opheffen of de bewindvoerder ontslaan en vervangen, op verzoek van de bewindvoerder of een voogd of ambtshalve.