Boek 1 Artikel 332a (1:332a BW)

Wijst de rechtbank een verzoek om de voogdij te beëindigen af, dan hoeft zij het daar niet bij te laten. Artikel 1:332a BW geeft haar de bevoegdheid om in diezelfde zaak het kind onder toezicht te stellen zoals artikel 1:255 BW dat regelt. De rechter kan dus nee zeggen tegen de zwaarste maatregel en toch iets regelen voor het kind.

Afwijzing en ondertoezichtstelling in één beslissing

Een verzoek tot beëindiging van de voogdij wordt afgewezen als de rechtbank vindt dat de gronden daarvoor niet zijn vervuld. Dat oordeel gaat over de vraag of het gezag bij deze voogd weg moet; het zegt niet dat er geen zorgen over het kind zijn. Uit het onderzoek van de raad voor de kinderbescherming en uit de zitting kan blijken dat het kind in de knel zit. De wettekst koppelt de bevoegdheid aan 'de rechtbank die een verzoek tot beëindiging van de voogdij afwijst': het gaat om een beslissing die in dezelfde procedure wordt genomen.

Het artikel spreekt van 'bevoegd'. De rechtbank kan de ondertoezichtstelling dus uitspreken, maar is daartoe niet verplicht. Of zij van de bevoegdheid gebruikmaakt, hangt af van wat er in de zaak naar voren is gekomen.

Wat de maatregel hier oplevert

De ondertoezichtstelling laat de voogdij ongemoeid. De voogd houdt het gezag; een gecertificeerde instelling gaat ernaast staan, begeleidt het gezin en kan aanwijzingen geven over de verzorging en opvoeding. Zo krijgt het kind toezicht en hulp zonder dat de opvoedsituatie op zijn kop wordt gezet. De maatregel wordt voor bepaalde tijd uitgesproken en moet opnieuw worden beoordeeld als zij langer nodig is.

Wie beslist en wat daarna kan

De rechtbank beslist. Wie het niet eens is met de beslissing, kan in hoger beroep. Blijkt later dat de begeleiding onvoldoende helpt, dan kan opnieuw om beëindiging van de voogdij worden verzocht.

Een voorbeeld. Een tante is voogd over haar neefje van tien. De raad voor de kinderbescherming vraagt de rechtbank de voogdij te beëindigen, omdat de jongen volgens de raad klem zit tussen zijn tante en zijn biologische vader. De rechtbank vindt de gronden voor beëindiging niet gehaald, maar ziet wel dat de spanningen de jongen schaden. Zij wijst het verzoek af en stelt hem onder toezicht, zodat een jeugdbeschermer de contacten kan begeleiden.

In de praktijk

Voor de voogd betekent zo'n uitkomst dat hij het gezag houdt, maar wel te maken krijgt met een instelling die meekijkt en aanwijzingen mag geven. Voor het kind betekent het dat er een jeugdbeschermer van buiten bij betrokken raakt. Wie als betrokkene wil weten wat een ondertoezichtstelling concreet betekent, kan terecht bij de gemeente of het Juridisch Loket; in de procedure zelf is bijstand van een advocaat gebruikelijk.

Artikel 1:332a BW onderscheidt zich van artikel 1:331a BW doordat het pas aan de orde komt nadat een verzoek tot beëindiging van de voogdij is afgewezen. Artikel 1:331a BW hoort bij een verzoek tot schorsing van de voogd.