Boek 1 Artikel 28c (1:28c BW)

Artikel 1:28c BW beantwoordt drie vragen over de wijziging van de geslachtsvermelding: vanaf welk moment werkt zij, wat gebeurt er met familiebanden die al bestaan, en hoe gaat het afstammingsrecht om met een kind dat na de wijziging wordt geboren.

Vanaf welk moment

De gevolgen treden in vanaf de dag waarop de ambtenaar van de burgerlijke stand de latere vermelding aan de geboorteakte toevoegt. Niet vanaf het gesprek met de deskundige, niet vanaf de aangifte, maar vanaf de aantekening in de akte. Voor de gewijzigde voornamen geldt hetzelfde tijdstip.

Het eerste lid noemt daarbij uitdrukkelijk 'de gevolgen die uit dit boek voortvloeien'. Het tijdstip van de aantekening is dus het scharnierpunt voor de toepassing van de regels van Boek 1. Voor een rechtshandeling of gebeurtenis van vóór die dag gaat het om de situatie van dat moment.

Bestaande banden blijven

Familierechtelijke betrekkingen die op dat moment bestaan, blijven onaangetast, net als de rechten, bevoegdheden en verplichtingen uit Boek 1 die daaruit voortvloeien. Wie moeder van een kind was, blijft juridisch ouder van dat kind; de wijziging van de vermelding raakt de band met het kind niet.

Het tweede lid is ruim geformuleerd. Het gaat niet alleen om de afstammingsband zelf, maar ook om wat daaraan in Boek 1 vastzit. Had de betrokkene bijvoorbeeld het gezag over een kind, of was er een omgangsregeling, dan blijft dat na de aantekening ongewijzigd bestaan.

Een kind na de wijziging

Baart de betrokkene na de wijziging een kind, dan gaat het afstammingsrecht uit van het geslacht dat hij vóór de wijziging had. De juridische band met dat kind wordt dus vastgesteld langs de regels die gelden voor degene die het kind baart. Het gaat hier uitsluitend om de vraag hoe het ouderschap wordt bepaald; aan de gewijzigde vermelding zelf verandert dat niets.

Voor de omgekeerde situatie kent de wet een aparte regel. Verzoekt degene die het kind na de wijziging heeft verwekt, of die heeft ingestemd met een daad die tot verwekking met eigen zaad heeft geleid, om adoptie van dat kind binnen de relatie met de ouder, dan wordt beoordeeld aan de hand van de maatstaf van artikel 1:227 BW, vierde lid.

Een voorbeeld. Iemand laat de geslachtsvermelding wijzigen en krijgt daarna een kind. Voor de vraag wie juridisch ouder is, wordt gekeken naar het geslacht van vóór de wijziging. In de akte van geboorte van het kind komt dus te staan wat het afstammingsrecht voorschrijft, terwijl de eigen akte de gewijzigde vermelding houdt.

In de praktijk

Wie een kinderwens heeft en een wijziging overweegt, kan zich vooraf laten uitleggen wat de volgorde voor gevolgen heeft; het maakt uit of een kind vóór of na de vermelding wordt geboren. Bij een adoptie binnen de relatie heeft u een advocaat nodig. Loopt er discussie met een instantie over uw positie als ouder, vraag dan een afschrift van de akte van het kind op: daaruit blijkt hoe het ouderschap is vastgelegd.