Boek 1 Artikel 436 (1:436 BW)

Wat de bewindvoerder aan het begin en tijdens het bewind moet doen

De bewindvoerder is verplicht zo spoedig mogelijk een beschrijving van de aan het bewind onderworpen goederen op te maken en een afschrift daarvan in te leveren ter griffie van de ingevolge artikel 266 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering bevoegde rechtbank.
De artikelen 339, 363 en 364 van dit boek zijn van overeenkomstige toepassing.
Indien tot het bewind registergoederen behoren, is de bewindvoerder verplicht zo spoedig mogelijk de desbetreffende rechterlijke beschikkingen en zijn benoeming in de openbare registers, bedoeld in afdeling 2 van titel 1 van Boek 3, te doen inschrijven. Is een onderneming of een aandeel in een vennootschap onder firma onder bewind gesteld, dan is de bewindvoerder verplicht de desbetreffende rechterlijke beschikkingen en zijn benoeming in het handelsregister te doen inschrijven. De kantonrechter kan, hetzij op verzoek van degene die gerechtigd is onderbewindstelling te verzoeken als bedoeld in artikel 432, eerste en tweede lid, of van de bewindvoerder, hetzij ambtshalve bepalen dat een beschikking tot onderbewindstelling wegens een lichamelijke of geestelijke toestand, voor zover het bewind alle goederen betreft, die de rechthebbende toebehoren of zullen toebehoren, en een beschikking houdende benoeming, schorsing of ontslag van de bewindvoerder vanwege de griffier in het register, bedoeld in artikel 391, worden ingeschreven.
Tenzij de kantonrechter anders bepaalt, is de bewindvoerder verplicht zo spoedig mogelijk een rekening te openen bij een financiële onderneming die ingevolge de Wet op het financieel toezicht in Nederland het bedrijf van bank mag uitoefenen; de bewindvoerder is voorts verplicht om uitsluitend voor de betalingen die hij bij de vervulling van zijn taak verricht of ontvangt zoveel mogelijk van deze rekening gebruik te maken.
De kantonrechter kan te allen tijde de bewindvoerder ten verhore doen oproepen. Deze is verplicht alle door de kantonrechter gewenste inlichtingen te verstrekken.
De kantonrechter kan van de bewindvoerder verlangen dat hij inzage geeft van zijn boeken, bescheiden en andere gegevensdragers. Hij kan voorts een afschrift daarvan verlangen.

Toelichting

Zodra een bewindvoerder is benoemd, begint zijn werk met vastleggen en aanmelden. Dit artikel bevat de verplichtingen die daarbij horen en die tegelijk de basis vormen voor het toezicht door de kantonrechter.

De boedelbeschrijving

De bewindvoerder maakt zo snel mogelijk een beschrijving van de goederen die onder bewind staan en levert daarvan een afschrift in bij de griffie van de bevoegde rechtbank. Welke rechtbank dat is, volgt uit artikel 266 Rv, waarnaar het eerste lid verwijst. De beschrijving legt vast welke goederen bij de aanvang van het bewind onder het beheer van de bewindvoerder zijn gekomen. Zonder dat vertrekpunt is later niet te beoordelen of het vermogen goed is beheerd.

Inschrijven waar dat nodig is

Registergoederen. Hoort er een woning of ander registergoed bij, dan moet de bewindvoerder de rechterlijke beschikkingen en zijn benoeming zo snel mogelijk laten inschrijven in de openbare registers. Zo kan een koper of hypotheekverstrekker zien dat er bewind is.
Onderneming. Staat een onderneming of een aandeel in een vennootschap onder firma onder bewind, dan volgt inschrijving in het handelsregister.

- Het openbare register voor curatele en bewind. Bij een bewind wegens een lichamelijke of geestelijke toestand dat het hele vermogen betreft, kan de kantonrechter bepalen dat de beschikkingen over de instelling van het bewind en over benoeming, schorsing of ontslag van de bewindvoerder door de griffier in het register van artikel 1:391 BW worden opgenomen. Dat kan op verzoek of ambtshalve. Dat register is openbaar.

De aparte rekening

Tenzij de kantonrechter anders bepaalt, opent de bewindvoerder zo snel mogelijk een rekening bij een bank die in Nederland het bankbedrijf mag uitoefenen, en verricht en ontvangt hij zijn betalingen zoveel mogelijk via die rekening. Zo blijft het geld van de rechthebbende gescheiden van het geld van de bewindvoerder: het hoort niet op diens privérekening of kantoorrekening te staan.

Het toezicht van de kantonrechter

De kantonrechter kan de bewindvoerder op elk moment laten oproepen om te worden gehoord, en die is dan verplicht alle gevraagde inlichtingen te geven. Ook kan de kantonrechter inzage verlangen in boeken, bescheiden en andere gegevensdragers, en daarvan een afschrift vragen. Daarnaast zijn enkele bepalingen uit het voogdijrecht van overeenkomstige toepassing: de kantonrechter kan de bewindvoerder bevelen zekerheid te stellen, en de wet regelt ook wanneer die zekerheid weer eindigt. Gaat het om een klein vermogen, dan kan een ondertekende verklaring volgens een vast model in de plaats komen van de boedelbeschrijving.

Een voorbeeld. Een bewindvoerder treedt aan bij een man met een koopwoning, een spaarrekening en een webshop. Hij inventariseert alles, stuurt de boedelbeschrijving naar de griffie, laat het bewind inschrijven bij het kadaster en in het handelsregister, en opent een aparte bewindrekening waarover alle huur, zorgkosten en inkomsten lopen.

In de praktijk

Voor familieleden die zelf bewindvoerder worden, zijn bankafschriften over de laatste periode een bruikbaar vertrekpunt voor de beschrijving, en het omzetten van incasso's naar de nieuwe rekening hoort bij de eerste stappen. De rechthebbende kan vragen wat er in de boedelbeschrijving staat. Wie twijfelt of een bewindvoerder zijn werk goed doet, kan dat bij de kantonrechter melden; die kan inlichtingen vorderen en zo nodig verder ingrijpen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst