Boek 1 Artikel 52 (1:52 BW)

Wie nog met iemand getrouwd is, kan tegenhouden dat die persoon met een ander trouwt. Artikel 1:52 BW geeft die bevoegdheid aan de echtgenoot, en op dezelfde voet aan degene die met een van de partijen een geregistreerd partnerschap is aangegaan. De grond is eenvoudig: er loopt al een verbintenis.

Waarom deze eigen bevoegdheid bestaat

De wet staat maar één huwelijk tegelijk toe. Meestal ontdekt de gemeente dat al bij de melding, maar niet altijd: een in het buitenland gesloten huwelijk kan buiten de Nederlandse registers zijn gebleven. De persoon die het wél weet, is dan vaak de echtgenoot zelf. Daarom geeft de wet juist hem de mogelijkheid in te grijpen.

Wat u moet aantonen

De grond is het bestaan van dat huwelijk of dat geregistreerd partnerschap. Dat is een feitelijke kwestie: u moet aannemelijk maken dat de verbintenis er nog is. Bewijs daarvan is meestal een huwelijksakte of een uittreksel, zo nodig vertaald en gelegaliseerd als het huwelijk in het buitenland is gesloten.

Wat niet telt, is dat u al jaren apart woont, dat de scheiding is aangevraagd of dat er afspraken zijn gemaakt. Zolang de ontbinding niet is verwerkt, bestaat het huwelijk.

Hoe u stuit

Stuiting gaat niet met een telefoontje of een e-mail. Zij gebeurt door betekening van een akte aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar het huwelijk zou worden voltrokken. In die akte kiest u woonplaats in die gemeente, noemt u de gronden van de stuiting en vermeldt u de hoedanigheid waaraan u de bevoegdheid ontleent; ontbreekt een van die drie, dan is de stuiting nietig. Zolang zij niet is opgeheven, blijft de voltrekking geblokkeerd.

Een voorbeeld. Een vrouw is in het buitenland getrouwd. Haar echtgenoot woont inmiddels in Nederland en meldt daar een voorgenomen huwelijk met een ander, terwijl het eerdere huwelijk nooit is ontbonden. Zij kan op grond van dat bestaande huwelijk stuiten en zo voorkomen dat de voltrekking doorgaat.

Wat het oplevert en wat niet

Een geslaagde stuiting houdt het huwelijk tegen; zij lost de eigen situatie niet op. Wilt u zelf verder, dan blijft een echtscheidings- of ontbindingsprocedure nodig. Stuiting is een noodrem, geen einde van uw eigen huwelijk.

In de praktijk

Handel snel: zodra het huwelijk is voltrokken, verschuift de discussie naar nietigverklaring en dat is een zwaardere weg. Zoek uit in welke gemeente de voltrekking gepland staat, want daar moet de akte naartoe. Schakel een advocaat of deurwaarder in, want de vormvereisten zijn streng en een gebrek daarin maakt de stuiting nietig.