Boek 1 Artikel 80e (1:80e BW)

Wordt een geregistreerd partnerschap niet met wederzijds goedvinden beëindigd, dan kan de rechter het ontbinden op verzoek van beide partners of van één van hen. Dit artikel regelt dat op zo'n ontbinding vrijwel dezelfde bepalingen gelden als bij een echtscheiding, en dat de ontbinding pas werkt zodra de uitspraak is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand.

Wanneer u deze weg moet bewandelen

De rechter moet eraan te pas komen zodra er over een kind gezag bestaat. Dat is zo wanneer over een gezamenlijk kind gezag wordt uitgeoefend, of dat nu door hen beiden of door één van hen gebeurt, en ook wanneer zij op grond van artikel 1:253sa BW of artikel 1:253t BW samen gezag hebben over een kind dat niet van hen beiden is. In die gevallen sluit artikel 1:80c BW de route met wederzijds goedvinden af. Verder is de rechter nodig als de partners er samen niet uitkomen, of als één van hen het partnerschap wil beëindigen en de ander niet meewerkt.

De grond en de gevolgen

Omdat de echtscheidingsbepalingen van overeenkomstige toepassing zijn, geldt dezelfde grond: het partnerschap is duurzaam ontwricht. Eén partner die dat stelt is voldoende; de ander kan de ontbinding niet tegenhouden. Ook de nevenvoorzieningen lopen gelijk: partneralimentatie, het voortgezet gebruik van de woning, de verdeling van de gemeenschap en de verevening van pensioen kunnen in dezelfde procedure worden gevraagd.

Wie beslist en wie u nodig heeft

Het verzoek gaat naar de rechtbank en moet door een advocaat worden ingediend; u kunt dit niet zelf doen. Oefent u gezag uit over minderjarige kinderen, dan hoort bij het verzoek een ouderschapsplan waarin de zorgverdeling, de omgang, de informatie-uitwisseling en de kosten van de kinderen zijn geregeld. Woont er wel een minderjarige in huis over wie u geen gezag heeft, dan geldt die eis voor dat kind niet. De rechter toetst het plan en kan de partners naar mediation verwijzen als het overleg vastloopt.

De inschrijving maakt het definitief

De uitspraak alleen is niet genoeg. Pas als de beschikking wordt ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand, is het partnerschap ontbonden. Voor die inschrijving geldt dezelfde termijnregel als bij echtscheiding, opgenomen in artikel 1:163 BW, derde lid. Laat u die termijn ongebruikt verstrijken, dan verliest de uitspraak haar kracht en moet de hele procedure opnieuw.

In de praktijk

Een stel met een dochter van zes wil uit elkaar. Omdat zij samen het gezag hebben, kunnen zij niet volstaan met een overeenkomst. Hun advocaat dient een gezamenlijk verzoek in met een ouderschapsplan en afspraken over de woning en het pensioen. De rechtbank wijst het verzoek toe, waarna de advocaat de beschikking laat inschrijven bij de gemeente waar het partnerschap is aangegaan.

Houd rekening met de doorlooptijd: tussen het indienen van het verzoek en de inschrijving zitten al gauw enkele maanden. Zolang de inschrijving niet rond is, bent u nog partners, met alle gevolgen voor vermogen, schulden en erfrecht van dien.

Komt u er financieel niet uit, informeer dan bij de gemeente of het Juridisch Loket naar gesubsidieerde rechtsbijstand en naar mediation; dat scheelt kosten en houdt de verhoudingen werkbaar, zeker als er kinderen zijn.