De ouders of een ouder moeten het bewind over het vermogen van hun kind als goede bewindvoerders voeren. Bij slecht bewind zijn zij voor de daaraan te wijten schade aansprakelijk, behoudens voor de vruchten van dat vermogen voor zover de wet hun het genot daarvan toekent.
Boek 1 Artikel 253j (1:253j BW)
Aansprakelijkheid van ouders bij slecht bewind
Wettekst
Toelichting
Ouders die het vermogen van hun kind beheren, moeten dat doen als goede bewindvoerders. Doen zij dat niet, dan zijn zij aansprakelijk voor de schade die daaraan te wijten is. Het geld van het kind is dus niet het geld van de ouders; zij houden het onder zich voor een ander en moeten daar zorgvuldig mee omgaan.
De norm van de goede bewindvoerder
Wat een goede bewindvoerder doet, staat niet in het artikel omschreven. Het is een open norm die met de omstandigheden meebeweegt: bij een spaarrekening met een klein saldo verwacht de wet iets anders dan bij een geërfd bedrijfspand. De kern is dat de ouder handelt in het belang van het kind, geen onnodige risico's neemt en het vermogen niet vermengt met het zijne.
Wanneer aansprakelijkheid ontstaat
Aansprakelijkheid volgt bij slecht bewind en beperkt zich tot de schade die daaraan te wijten is. Niet elk verlies valt de ouder dus aan te rekenen: beslissend is of hij heeft gehandeld zoals een zorgvuldige bewindvoerder in dezelfde omstandigheden had gedaan. Wie geld van het kind besteedt aan zaken die niets met het kind te maken hebben, voldoet daar niet aan.
De uitzondering voor de vruchten
Er geldt één uitzondering: voor de vruchten van het vermogen zijn de ouders niet aansprakelijk, voor zover de wet hun het genot daarvan geeft. Dat verwijst naar het ouderlijk vruchtgenot, dat in artikel 1:253l BW is geregeld. Rente en andere opbrengsten komen binnen die grenzen aan de ouder toe, zodat hij daarover geen verantwoording hoeft af te leggen. Het vermogen zelf blijft wel volledig van het kind.
Toezicht en ingrijpen
Naast de aansprakelijkheid achteraf kent de wet middelen om tijdens het bewind in te grijpen. Via artikel 1:253k BW gelden voor ouders een aantal voogdijregels, waaronder de eis van machtiging door de kantonrechter voor ingrijpende handelingen met het vermogen. Vergt het belang van het kind dat, dan kan de kantonrechter het vermogen bovendien onder bewind stellen van een ander (artikel 1:370 BW, via artikel 1:253k BW). Zijn de ouders het onderling oneens over het bewind, dan kunnen zij dat geschil langs de weg van artikel 1:253i BW aan de kantonrechter voorleggen.
Een voorbeeld. Een vader beheert de erfenis die zijn dochter van haar oma kreeg. Hij gebruikt een deel om zijn eigen schulden af te lossen. Dat is slecht bewind: het bedrag is aan het vermogen van zijn dochter onttrokken voor een doel dat niets met haar te maken heeft, en hij is aansprakelijk voor de schade die zij daardoor lijdt.
In de praktijk
Houd het vermogen van uw kind gescheiden van uw eigen geld, bij voorkeur op een aparte rekening op naam van het kind, en houd bij wat u uitgeeft en waarom. Uitgaven die de gewone kosten van verzorging en opvoeding betreffen, hoort u in beginsel zelf te dragen. Twijfelt u of een uitgave ten laste van het kind mag komen, vraag dan advies of leg de vraag voor aan de kantonrechter.