Boek 1 Artikel 385 (1:385 BW)

Curatele en voogdij lijken op elkaar: in beide gevallen behartigt iemand de belangen van een ander die dat zelf niet kan. Dit artikel verklaart daarom een reeks bepalingen uit de regeling van de voogdij van overeenkomstige toepassing op de curatele, met een aantal aanpassingen. Daarnaast bevat het een eigen verplichting: de curator brengt periodiek verslag uit.

Hoe de voogdijregels doorwerken

De wet noemt de bepalingen die overeenkomstig gelden en zegt er meteen bij hoe u ze moet lezen. Waar in die bepalingen rechtbank of rechter staat, leest u kantonrechter. De Raad voor de Kinderbescherming heeft hier geen bevoegdheden; die hoort bij minderjarigen, niet bij meerderjarigen. Wordt een ouder tot curator benoemd, dan is een aparte bereidverklaring niet nodig.

Ontslag van de curator

De curator kan op ieder moment door de kantonrechter worden ontslagen: op eigen verzoek, om gewichtige redenen, of doordat hij niet langer aan de gestelde eisen voldoet. Zo'n verzoek kan komen van de medecurator, van iedereen die ook de curatele had kunnen verzoeken (artikel 1:379 BW), en de kantonrechter kan het ook uit eigen beweging doen. Dat maakt het mogelijk in te grijpen als de samenwerking vastloopt of als er misbruik dreigt.

De eindafrekening

Aan het einde van zijn bewind legt de curator rekening en verantwoording af zoals dat bij voogdij is geregeld (artikel 1:374 BW), ten overstaan van de kantonrechter die op dat moment bevoegd is. Zo is er ook bij het einde van een curatele een moment waarop het beheer wordt gecontroleerd en waarop de betrokkene of zijn erfgenamen vragen kunnen stellen.

Verslag na vijf jaar

Elke vijf jaar, of eerder als de kantonrechter dat bepaalt, doet de curator verslag van het verloop van de curatele. Hij gaat daarbij uitdrukkelijk in op de vraag of de curatele moet blijven of dat een minder verstrekkende voorziening volstaat, zoals bewind of mentorschap. Curatele is de zwaarste maatregel en is niet bedoeld om ongemerkt levenslang door te lopen. Feiten die voor het voortduren van de curatele van betekenis zijn, moet de curator meteen melden.

Een voorbeeld

Een vrouw is onder curatele gesteld na een ernstig hersenletsel. Na jaren revalidatie kan zij haar dagelijkse leven weer overzien, maar het regelen van haar financiën blijft te ingewikkeld. In zijn vijfjaarlijkse verslag schrijft de curator dat curatele niet meer nodig lijkt en dat bewind over haar goederen zou volstaan. De kantonrechter kan dat oppakken en zo de maatregel laten aansluiten bij haar herstel.

In de praktijk

Wacht als familie niet passief op het vijfjaarlijkse moment: verandert de situatie eerder, meld dat dan bij de kantonrechter. Voor de curator geldt dat het verslag geen formaliteit is maar de plek waar u eerlijk beschrijft wat de betrokkene weer zelf kan. Functioneert de samenwerking met de curator niet, dan is een verzoek tot ontslag de aangewezen weg, met concrete voorbeelden onderbouwd.