Boek 1 Artikel 265h (1:265h BW)

Voor de medische behandeling van een jong kind is toestemming van de gezagsouder nodig. Weigert die ouder terwijl behandeling noodzakelijk is om ernstig gevaar voor de gezondheid van het kind af te wenden, dan biedt dit artikel een uitweg: de kinderrechter kan die toestemming vervangen door de zijne, op verzoek van de gecertificeerde instelling.

De voorwaarden

Er moet aan een aantal eisen tegelijk zijn voldaan. De behandeling moet noodzakelijk zijn, en wel om ernstig gevaar voor de gezondheid van het kind af te wenden. De ouder die het gezag uitoefent moet zijn toestemming weigeren. En er moet een gecertificeerde instelling zijn die het verzoek indient, wat betekent dat het kind onder toezicht staat. Buiten die situatie biedt dit artikel geen grondslag.

Voor welke kinderen

De regeling geldt in de eerste plaats voor kinderen jonger dan twaalf jaar, die medisch gezien nog niet zelf beslissen. Zij is daarnaast van overeenkomstige toepassing op een kind van twaalf jaar of ouder dat niet in staat kan worden geacht zijn belangen op dit punt redelijk te waarderen. Voor een kind van twaalf jaar of ouder dat dat wél kan, is deze route niet bedoeld; daar telt de eigen wil van het kind mee volgens de regels van het gezondheidsrecht.

• Jonger dan twaalf jaar: de rechter kan de toestemming van de ouder vervangen.

- Twaalf jaar of ouder en wilsonbekwaam op dit punt: dezelfde regeling geldt.

Wie beslist

De kinderrechter beslist; de gecertificeerde instelling verzoekt. Of het kind zonder die behandeling in zijn gezondheid ernstig gevaar loopt en ingrijpen daarom noodzakelijk is, beoordeelt de rechter zelf: de wet maakt daar een voorwaarde van, en die toets is geen formaliteit. Het oordeel van de behandelend arts weegt daarbij uiteraard zwaar, maar het komt niet in de plaats van de beoordeling door de rechter.

Een voorbeeld

Een jongen van zes heeft een ontsteking die zonder behandeling blijvende schade oplevert. Zijn moeder, die het gezag heeft, weigert de behandeling. De instelling die de ondertoezichtstelling uitvoert legt de zaak voor aan de kinderrechter, die de toestemming vervangt zodat de arts kan behandelen. De moeder houdt het gezag; alleen voor deze beslissing komt de toestemming van de rechter in de plaats van de hare.

In de praktijk

Voor ouders is het goed te weten dat een verschil van inzicht met een arts niet meteen tot deze stap leidt: het gaat om ernstig gevaar voor de gezondheid, niet om elke behandeling waar u anders over denkt. Wordt er wel een verzoek ingediend, dan wordt u gehoord en kunt u zich laten bijstaan. Vraag zo nodig om een tweede medisch oordeel voordat de zitting plaatsvindt, zodat de rechter beide inzichten kan wegen.