Boek 1 Artikel 390 (1:390 BW)

Curatele raakt niet alleen de betrokkene en zijn familie, maar ook iedereen die met hem zaken doet. Artikel 1:390 BW bepaalt daarom dat de griffier uitspraken over curatele binnen tien dagen bekendmaakt in de Staatscourant, gerekend vanaf het moment waarop zij ten uitvoer kunnen worden gelegd.

Welke beslissingen worden gepubliceerd

Het gaat om de uitspraken waarbij een curatele wordt verleend of opgeheven en om de uitspraak waarbij een eerdere ondercuratelestelling wordt vernietigd. Daarnaast worden ook de beschikkingen over een provisionele bewindvoerder bekendgemaakt, bedoeld in artikel 1:380 BW. Zo is niet alleen het begin en einde van de maatregel zichtbaar, maar ook de voorlopige voorziening die tijdens de procedure geldt.

Waarom kenbaarheid voor derden telt

Wie onder curatele staat, is handelingsonbekwaam. Een overeenkomst die hij zelfstandig sluit, komt wel tot stand, maar is vernietigbaar. De wederpartij kan de vernietigingsgrond niet inroepen. Voor de wederpartij is het dus van belang te kunnen weten of er een curatele is. Bekendmaking in de Staatscourant maakt de maatregel kenbaar, ook voor partijen die de betrokkene of zijn familie niet kennen.

Het openbaar register

Naast de publicatie bestaat er een openbaar register waarin curatele en bewind worden aangetekend (artikel 1:391 BW). Wie wil nagaan of iemand onder curatele staat, kan dat register raadplegen. Publicatie en register vullen elkaar aan: de bekendmaking meldt een beslissing op een bepaald moment, het register geeft de stand van zaken.

De termijn van tien dagen

De termijn is kort en gaat lopen zodra de uitspraak uitvoerbaar is. De taak ligt bij de griffier; de betrokkene of de curator hoeft de publicatie niet zelf te regelen. Ook het einde van een curatele en de vernietiging van een ondercuratelestelling worden bekendgemaakt, zodat ook zichtbaar wordt dat de betrokkene weer zelfstandig kan handelen.

Samenhang met het provisioneel bewind

Bij een provisioneel bewind heeft het moment van bekendmaking ook inhoudelijke betekenis. Artikel 1:380 lid 3 BW staat de rechter toe te bepalen dat schulden die de betrokkene na de bekendmaking van de benoeming maakt, niet op de onder bewind gestelde goederen kunnen worden verhaald. Pas vanaf de bekendmaking kan die bescherming dus gaan werken.

Een voorbeeld

Een autobedrijf wil een leaseovereenkomst sluiten met een klant. Bij twijfel over diens situatie kan het bedrijf nagaan of er een curatele is bekendgemaakt en of er een inschrijving in het openbaar register staat. Blijkt dat zo te zijn, dan weet het bedrijf dat het met de curator moet schakelen, en niet met de klant alleen.

In de praktijk

Voor curatoren: controleer na de uitspraak of de bekendmaking heeft plaatsgevonden, en meld de curatele daarnaast actief bij bank, verhuurder, zorgverzekeraar en andere vaste partijen, zodat zij niet afhankelijk zijn van de Staatscourant. Voor ondernemers: raadpleeg bij grotere overeenkomsten het openbaar register. Voor de betrokkene: is de curatele opgeheven of vernietigd, kijk dan of ook dat is bekendgemaakt en in het register is verwerkt.