Boek 1 Artikel 26 (1:26 BW)

Een gemeente weigert soms een buitenlandse akte over te nemen omdat er twijfel is over de vraag of die wel klopt of wel geschikt is voor de Nederlandse registers. Artikel 1:26 BW geeft daarvoor de uitweg: de rechtbank kan bij verklaring voor recht vaststellen dat het stuk deugt en naar zijn aard in een Nederlands register kan worden opgenomen.

Wat de rechter precies verklaart

De verklaring gaat over twee dingen. Ten eerste of de akte of uitspraak buiten Nederland is opgemaakt of gedaan door een bevoegde instantie en volgens de plaatselijke voorschriften. Ten tweede of het stuk naar zijn aard vatbaar is voor opneming in een Nederlands register van de burgerlijke stand. Beide punten moeten in de verklaring zijn gedekt.

Wie kan het vragen

Iedereen die er een gerechtvaardigd belang bij heeft. Het eerste lid eist daarbij dat de akte of de uitspraak op de verzoeker betrekking heeft.

Daarnaast kan de verklaring volgens het tweede lid worden afgegeven op verzoek van de ambtenaar van de burgerlijke stand of van het openbaar ministerie.

Bij welke rechter

Het verzoek gaat naar de rechtbank. Voor het indienen van zo'n verzoek is doorgaans een advocaat nodig. Geeft de rechtbank de verklaring af, dan staat op die twee punten vast dat het stuk deugt en naar zijn aard in een Nederlands register past. De inschrijving volgt daar niet vanzelf uit, maar een aparte rechterlijke last is daarvoor geen voorwaarde: die loopt via artikel 1:25 BW, op verzoek van een belanghebbende of op bevel van het openbaar ministerie. De rechtbank kan wel meteen iets meegeven, namelijk een latere vermelding bij een bestaande akte op grond van artikel 1:26a BW of, ontbreekt zo'n akte, de inschrijving zelf op grond van artikel 1:26b BW. De Nederlandse openbare orde blijft daarnaast een zelfstandige grens.

In de praktijk

Verzamel eerst alles wat u heeft: het originele stuk, een beëdigde vertaling en de legalisatie of apostille. Vraag de gemeente om schriftelijk te zeggen waarom zij het stuk niet verwerkt; dat verkort de procedure aanzienlijk, omdat de rechter dan weet waar het geschil precies over gaat. Loopt het vooral op vertaling of legalisatie stuk, dan is een gang naar de rechter soms te voorkomen door dat eerst te herstellen.