Boek 1 Artikel 450 (1:450 BW)

Wanneer de kantonrechter een mentorschap kan instellen

Indien een meerderjarige als gevolg van zijn geestelijke of lichamelijke toestand tijdelijk of duurzaam niet in staat is of bemoeilijkt wordt zijn belangen van niet-vermogensrechtelijke aard zelf behoorlijk waar te nemen, kan de kantonrechter te zijnen behoeve een mentorschap instellen.
Indien te verwachten is dat een minderjarige op het tijdstip waarop hij meerderjarig zal worden, in de in het eerste lid bedoelde toestand zal verkeren, kan het mentorschap reeds voor de meerderjarigheid worden ingesteld.
Het mentorschap kan eveneens worden ingesteld, indien te verwachten is dat een meerderjarige binnen afzienbare tijd in de in het eerste lid bedoelde toestand zal verkeren.
De rechter bij wie een verzoek tot het verlenen van een rechterlijke machtiging als bedoeld in de Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten dan wel een zorgmachtiging of een machtiging tot voorzetting van de crisismaatregel als bedoeld in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg aanhangig is, is tevens bevoegd tot kennisneming van een verzoek tot instelling van een mentorschap.

Toelichting

Mentorschap gaat over de persoon, niet over het geld. Het is bedoeld voor de meerderjarige die door zijn geestelijke of lichamelijke toestand tijdelijk of duurzaam niet in staat is, of daarin wordt bemoeilijkt, om zijn belangen van niet-vermogensrechtelijke aard zelf behoorlijk waar te nemen. De kantonrechter kan dan een mentorschap instellen.

Waarover het gaat

Het gaat om belangen die niet over geld en goederen gaan. Denk aan de vraag of iemand een operatie ondergaat, welke zorg hij krijgt, of hij naar een verpleeghuis verhuist en hoe het zorgplan eruitziet. Daarin denkt de mentor mee en beslist hij waar de betrokkene dat zelf niet kan.

Dat is iets anders dan bewind, dat uitsluitend over goederen en geld gaat, en iets anders dan curatele, waarbij iemand handelingsonbekwaam wordt en beide terreinen tegelijk worden geregeld. Mentorschap laat de betrokkene handelingsbekwaam; hij kan gewoon een testament maken en over zijn geld beslissen, tenzij daarvoor apart bewind is ingesteld.

De maatstaf

Het eerste lid stelt als voorwaarde dat de meerderjarige als gevolg van zijn geestelijke of lichamelijke toestand tijdelijk of duurzaam niet in staat is of bemoeilijkt wordt zijn belangen van niet-vermogensrechtelijke aard zelf behoorlijk waar te nemen. De wet erkent uitdrukkelijk ook de tussenvorm: wie daarin wordt bemoeilijkt, komt eveneens in aanmerking.

Vooruitlopen op wat komt

Voor de achttiende verjaardag. Is te verwachten dat een minderjarige bij het bereiken van de meerderjarigheid in zo'n toestand zal verkeren, dan kan het mentorschap al eerder worden ingesteld.

- Bij een naderende achteruitgang. Is te verwachten dat een meerderjarige binnen afzienbare tijd in die toestand zal verkeren, dan kan het mentorschap ook al worden ingesteld. In dat geval kan alleen de betrokkene zelf het verzoek doen.

Welke rechter

Mentorschap is een zaak voor de kantonrechter, net als bewind en curatele. Loopt er tegelijk een verzoek om een machtiging op grond van de Wet zorg en dwang of om een zorgmachtiging of een machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg, dan mag de rechter die daarover gaat ook het verzoek tot mentorschap behandelen. Beide verzoeken kunnen zo door dezelfde rechter worden beoordeeld.

In de praktijk

Een verzoek gaat naar de kantonrechter en kost geen advocaat. Wie kan verzoeken en per wanneer het mentorschap ingaat, staat in artikel 1:451 BW.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst