Boek 1 Artikel 265i (1:265i BW)

Een kind dat uit huis is geplaatst, woont vaak in een pleeggezin. Gaat het daar goed en duurt het al langer, dan mag de gecertificeerde instelling dat kind niet zomaar ergens anders onderbrengen. Voor zo'n verhuizing heeft zij eerst toestemming van de kinderrechter nodig. Dit artikel bouwt daarmee een extra drempel in: het beschermt de band die een kind in de loop van een jaar met zijn opvoeders heeft opgebouwd.

Wanneer de drempel geldt

De regel geldt als het kind ten minste een jaar door iemand anders dan zijn ouder is verzorgd en opgevoed, en wel als lid van dat gezin. Het gaat dus niet om logeren of om een korte crisisopvang, maar om een plek waar het kind echt is gaan horen. Dat kan een pleeggezin zijn, maar ook familie: een oma, een tante of een oudere zus die de zorg feitelijk heeft overgenomen.

Bij een kortere plaatsing, of bij een verblijf dat geen gezinssituatie is, mist deze bepaling toepassing. De gecertificeerde instelling kan dan binnen de machtiging tot uithuisplaatsing zelf bepalen waar het kind verblijft.

Wie beslist

De gecertificeerde instelling is de jeugdbeschermingsorganisatie die de ondertoezichtstelling uitvoert. Zij dient het verzoek in bij de kinderrechter en vraagt dus toestemming voor haar eigen voornemen. De kinderrechter toetst terughoudend: het uitgangspunt is dat hij de toestemming geeft, tenzij hij weigeren in het belang van het kind noodzakelijk vindt. Dat belang is hier de enige maatstaf; hij weegt de hechting van het kind in het gezin waar het nu woont af tegen de reden voor de overplaatsing.

Omdat de beslissing bij de rechter terechtkomt, wordt zij niet uitsluitend binnen de instelling genomen. Er is een moment waarop iemand van buiten naar de situatie kijkt, en dat is precies wat de wet hier beoogt.

Wat er gebeurt bij een weigering

Wijst de kinderrechter het verzoek af, dan blijft het kind waar het is. De rechter kan er dan meteen bij bepalen dat de lopende maatregelen doorlopen: zowel het toezicht als de plaatsing blijft geldig, voor ten hoogste een jaar. Zo valt er geen gat: het kind houdt de rechtsgrond om in het gezin te blijven wonen, ook als de lopende termijnen anders zouden aflopen.

De gecertificeerde instelling moet de machtiging tot uithuisplaatsing dan ook daadwerkelijk uitvoeren. Een afwijzing kan zij dus niet naast zich neerleggen door het kind alsnog elders te plaatsen.

Een voorbeeld

Een jongen van zeven woont sinds zijn vierde bij een pleeggezin. De gecertificeerde instelling wil hem overplaatsen naar een gezinshuis dichter bij zijn moeder. Omdat hij al jaren als kind van het gezin wordt verzorgd, kan de instelling die stap niet zelf zetten: zij moet de kinderrechter om toestemming vragen. Vindt de rechter dat de verhuizing hem zou schaden, dan blijft de jongen waar hij is en kunnen de lopende maatregelen doorlopen.

In de praktijk

Voor pleegouders en voor familieleden die een kind al lang verzorgen, is dit een van de weinige plaatsen in de wet waar hun positie meetelt zonder dat zij gezag hebben. Zij zijn geen ouder en geen voogd, maar de opgebouwde band telt. Merkt u dat een overplaatsing wordt voorbereid, bespreek dan vroeg met de jeugdbeschermer wat er speelt en vraag of er een verzoek naar de kinderrechter gaat. Voor uitleg over de procedure kunt u terecht bij het Juridisch Loket of bij de gemeente.