Boek 1 Artikel 39 (1:39 BW)

Heeft de rechter toestemming voor een huwelijk gegeven, dan kan wie het daar niet mee eens is daartegen opkomen. Artikel 1:39 BW regelt hoe dat moet: er geldt een korte termijn, het huwelijk mag intussen niet worden voltrokken, en er moet een bericht naar de burgerlijke stand.

Veertien dagen, en zolang geen huwelijk

De beroepstermijn is veertien dagen. Gedurende die termijn kan de beschikking niet worden uitgevoerd; het huwelijk kan dus nog niet worden gesloten. Die wachttijd heeft een duidelijk doel: zij voorkomt dat het beroep zinloos wordt doordat het huwelijk er intussen al is.

Voor het paar betekent dit dat er tussen de beslissing en de daadwerkelijke voltrekking altijd een periode zit. Houd daar rekening mee bij het plannen van een datum.

De aanzegging bij de ambtenaar

Wie in beroep gaat, moet dat binnen dezelfde veertien dagen laten weten aan de burgerlijke stand: aan iedere ambtenaar die het huwelijk zou kunnen voltrekken. Dat gebeurt bij deurwaardersexploot: een formele mededeling die door een deurwaarder wordt uitgebracht, zodat vaststaat dát en wannéér het bericht is gedaan.

Zo weet de gemeente dat er beroep loopt. Zonder die mededeling zou de ambtenaar van niets weten en het huwelijk gewoon voltrekken.

Wat er gebeurt als u dit vergeet

De sanctie is scherp. Verzuimt u de aanzegging, dan verliest u het recht om nietigverklaring van het huwelijk te vragen op de grond dat uw toestemming ontbrak, in het geval dat het gerechtshof de beschikking vernietigt terwijl het huwelijk al is voltrokken. U kunt het beroep dan wel voeren, maar de belangrijkste vrucht ervan is weg.

Achter die sanctie zit een afweging. Wie eenmaal getrouwd is, moet erop kunnen vertrouwen dat dat huwelijk stand houdt. Wie dat wil verhinderen, moet dat tijdig en kenbaar doen.

Een voorbeeld. Een curator is het niet eens met de toestemming die de kantonrechter heeft gegeven en stelt hoger beroep in. Hij laat dat binnen veertien dagen door een deurwaarder aanzeggen bij de gemeente waar het huwelijk zou worden voltrokken. Doet hij dat niet en trouwt het paar toch, dan kan hij later niet meer op die grond nietigverklaring vragen.

In de praktijk

Schakel meteen een advocaat in; veertien dagen is kort en er moeten twee dingen tegelijk gebeuren: het beroep en de aanzegging. Zoek uit in welke gemeente het huwelijk zou worden voltrokken, want daar moet de aanzegging naartoe. Zijn er meerdere gemeenten in beeld, laat de aanzegging dan bij elk van hen uitbrengen.