Boek 1 Artikel 247a (1:247a BW)

Ouders die niet zijn getrouwd of geregistreerd maar wel samen het gezag hebben, moeten bij het einde van hun samenleving een ouderschapsplan opstellen. Deze verplichting is de tegenhanger van wat bij een scheiding geldt: ook zonder rechterlijke procedure moeten de afspraken over de kinderen op papier komen. Wat er in dat plan moet staan, volgt uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

Voor wie de plicht geldt

De verplichting geldt voor ouders die het gezag gezamenlijk uitoefenen op grond van artikel 1:251b BW of doordat een aantekening als bedoeld in artikel 1:252 BW in het gezagsregister is geplaatst, en die hun samenleving beëindigen. Wie samenwoont zonder dat het gezamenlijk gezag is geregeld, valt hier dus buiten; die situatie kent geen wettelijke plicht tot een plan, hoewel afspraken maken ook dan verstandig is.

Het moment waarop de plicht ontstaat is het einde van de samenleving. Er komt geen rechter aan te pas om vast te stellen dat dat moment is aangebroken. Anders dan bij een echtscheiding is er geen verzoekschrift waar het plan bij hoort; de plicht staat op zichzelf.

Wat er in het plan hoort

Het ouderschapsplan legt vast hoe de ouders de zorg en opvoeding verdelen, hoe zij elkaar informeren en raadplegen over belangrijke zaken, en hoe de kosten van de kinderen worden gedragen. De wet verwijst daarvoor naar het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, waarin die onderdelen zijn beschreven. De eis om in het plan te vermelden hoe de kinderen bij het opstellen zijn betrokken, geldt voor deze ouders niet; wel is het verstandig kinderen op een bij hun leeftijd passende manier mee te laten praten.

Als er geen plan komt

Aan het ontbreken van een plan verbindt dit artikel zelf geen sanctie, maar vrijblijvend is de verplichting niet. Vraagt een van de ouders de rechtbank later om een regeling over de uitoefening van het gezag vast te stellen, dan houdt de rechtbank die beslissing uit zichzelf aan zolang het ouderschapsplan er niet is; aanhouding blijft alleen achterwege als het belang van het kind dat vergt. Bovendien komt in zo'n procedure aan de orde welke afspraken er zijn gemaakt en wie zich daaraan heeft gehouden: een plan dat er wel is, biedt een vertrekpunt.

Een voorbeeld

Twee ouders die nooit zijn getrouwd hebben na de erkenning laten aantekenen dat zij samen het gezag hebben. Als zij uit elkaar gaan, maken zij een plan waarin staat bij wie de kinderen wanneer zijn, hoe zij het schoolcontact regelen en wie welke kosten draagt. Twee jaar later verhuist een van hen; het plan biedt dan de basis om de regeling aan te passen in plaats van alles opnieuw te bespreken.

In de praktijk

Maak het plan zo concreet dat een buitenstaander eruit kan opmaken wat er moet gebeuren: dagen, vakanties, halen en brengen, en wat er geldt als iemand ziek is. Kom er samen niet uit, dan kan een mediator helpen; de gemeente en het Juridisch Loket kunnen u wijzen op ondersteuning bij scheiding. Blijft het geschil bestaan, dan beslist de rechtbank.