Boek 2 Artikel 297b (2:297b BW)

Grens aan het aantal toezichtfuncties bij een grote stichting

Indien een toezichthoudend orgaan is ingesteld bij een stichting als bedoeld in artikel 297a lid 1, kunnen in dat orgaan niet worden benoemd: personen die commissaris of niet uitvoerende bestuurder zijn bij vijf of meer andere rechtspersonen. Het voorzitterschap van de raad van commissarissen of het bestuur, indien de bestuurstaken zijn verdeeld over uitvoerende en niet uitvoerende bestuurders, telt dubbel.
Voor de toepassing van dit artikel: a. wordt met een commissaris gelijkgesteld de persoon die lid is van een toezichthoudend orgaan dat bij of krachtens de statuten van een rechtspersoon is ingesteld; b. telt de benoeming bij verschillende rechtspersonen die met elkaar in een groep zijn verbonden als één benoeming; c. betreft de verwijzing naar rechtspersonen de rechtsvorm van de naamloze vennootschap en de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid die op twee opeenvolgende balansdata, zonder onderbreking nadien op twee opeenvolgende balansdata, niet heeft voldaan aan ten minste twee van de vereisten als bedoeld in artikel 397 leden 1 en 2, onderscheidenlijk de stichting als bedoeld in artikel 297a lid 1; d. geldt een tijdelijke aanstelling overeenkomstig artikel 349a lid 2 of artikel 356 onder c niet als benoeming; e. wordt de benoeming van een lid van de raad van toezicht of niet uitvoerende bestuurder bij een fonds als bedoeld in de algemene maatregel van bestuur op grond van artikel 106a van de Pensioenwet en artikel 110ca van de Wet verplichte beroepspensioenregeling geteld overeenkomstig de normering in deze algemene maatregel van bestuur.
De nietigheid van de benoeming op grond van de vorige leden heeft geen gevolgen voor de rechtsgeldigheid van de besluitvorming waaraan is deelgenomen.

Toelichting

Heeft een grote stichting een toezichthoudend orgaan ingesteld, dan geldt voor de leden daarvan een maximum aan nevenfuncties. Wie al bij vijf of meer andere rechtspersonen toezicht houdt, kan er niet nog een toezichtfunctie bij nemen. De regel loopt parallel aan die voor commissarissen van grote vennootschappen en heeft hetzelfde doel: toezicht kost tijd en aandacht.

Voor welke stichtingen en welke organen

Het gaat om de stichting die onder artikel 2:297a BW valt: een instelling met een wettelijke verantwoordingsplicht die naar de omvangsmaatstaven van de jaarrekeningregels als groot geldt. De grens geldt voor het toezichthoudend orgaan dat bij die stichting is ingesteld, hoe dat ook heet: raad van commissarissen, raad van toezicht of anders. Is er geen toezichthoudend orgaan, dan komt dit artikel niet aan de orde.

Hoe de vijf worden geteld

Toezichtfuncties bij grote vennootschappen en bij stichtingen van dit type tellen mee; functies bij kleine rechtspersonen niet.
Lidmaatschap van een toezichthoudend orgaan dat zijn grondslag heeft in de statuten van een rechtspersoon geldt als commissariaat.
Niet uitvoerend bestuurderschap in een bestuur met een verdeling tussen uitvoerende en niet uitvoerende bestuurders telt eveneens mee.
Het voorzitterschap van zo'n raad of bestuur telt dubbel; één voorzittersstoel vult dus twee plaatsen.

- Binnen één groep tellen alle functies samen als één benoeming.

Twee uitzonderingen

Een tijdelijke aanstelling die de ondernemingskamer in een enquêteprocedure treft, telt niet als benoeming; wie op die manier tijdelijk ergens toezicht houdt, wordt daarvoor niet afgerekend. Voor leden van een raad van toezicht of niet uitvoerende bestuurders bij pensioenfondsen geldt een aparte telling, volgens de normering in de regels die op de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling berusten.

De sanctie

Wordt iemand toch benoemd terwijl hij over de grens zit, dan is die benoeming nietig. Hij is geen toezichthouder geworden, ook al heeft hij vergaderd en meegestemd. Om de organisatie niet in problemen te brengen, blijft de besluitvorming waaraan hij heeft deelgenomen wel geldig. De stichting zal de plaats opnieuw moeten invullen; goedmaken achteraf kan niet.

Een voorbeeld. Een gepensioneerd bestuurder houdt toezicht bij drie grote instellingen en is voorzitter bij een vierde. Door de dubbeltelling van dat voorzitterschap komt hij op vijf. Een benoeming in de raad van toezicht van een grote zorgstichting is dan niet mogelijk, hoezeer zijn kennis daar ook welkom zou zijn.

In de praktijk

Neem de vraag naar nevenfuncties op in de wervingsprocedure en vraag door naar voorzitterschappen, want juist die tellen zwaarder. Laat de kandidaat de opgave ondertekenen en bewaar die bij het benoemingsbesluit. Voor de kandidaat zelf geldt: houd uw eigen overzicht bij, want een benoeming die achteraf nietig blijkt, kost de organisatie tijd en u uw positie.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.