Boek 2 Artikel 454 (2:454 BW)

Als de verslaggeving van een beursvennootschap niet aan de voorschriften voldoet, is het niet altijd zinvol om de oude cijfers te laten herstellen; beleggers hebben er meer aan dat de markt wordt geïnformeerd. Dit artikel geeft de Autoriteit Financiële Markten daarom de mogelijkheid de ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam te vragen de instelling te bevelen een openbaar bericht uit te brengen.

Wie het verzoek doet en waarover

Alleen de Autoriteit Financiële Markten kan dit verzoek indienen, en alleen tegen een effectenuitgevende instelling in de zin van de Wet toezicht financiële verslaggeving. De grond is dat de financiële verslaggeving niet voldoet aan de voorschriften van de jaarrekeningtitel, van de Europese verordening over internationale standaarden voor jaarrekeningen of van de Wet op het financieel toezicht. Het verzoek moet vermelden op welk punt de verslaggeving tekortschiet.

Buiten de procedure valt de verklaring van de accountant. Dat oordeel kan langs deze weg dus niet worden aangevochten; het gaat om de stukken van de instelling zelf.

De termijn

Vanaf de dag waarop de stukken naar de Autoriteit zijn gestuurd, is er negen maanden de tijd om het verzoek in te dienen. Voor een instelling met statutaire zetel in Nederland waarvan de effecten alleen buiten de Europese Unie tot de handel zijn toegelaten op een vergelijkbaar systeem, telt de dag waarop de jaarrekening openbaar is gemaakt. Twee regels uit de gewone jaarrekeningprocedure gelden hier ook. Is over de verslaggeving een bericht algemeen verkrijgbaar gesteld, dan eindigt de termijn twee maanden na die dag, maar nooit eerder dan de zojuist genoemde termijn; dat kan de tijd om te verzoeken dus juist verlengen. En voor tekortkomingen die niet uit de stukken blijken, eindigt de termijn negen maanden na de dag waarop de indiener daarvan in redelijkheid niet meer onkundig kon zijn, met een buitengrens van twee jaar.

Hoe de zaak wordt behandeld

De ondernemingskamer behandelt het verzoek met spoed en met gesloten deuren; de uitspraak is openbaar. De instelling krijgt een termijn voor een verweerschrift. Overige belanghebbenden blijven buiten de procedure: zij krijgen geen oproep en dienen geen verweerschrift in. Voordat de ondernemingskamer beslist, wordt de accountant die het onderzoek heeft gedaan in de gelegenheid gesteld te worden gehoord, en bij een bank, verzekeraar of beleggingsonderneming ook de prudentiële toezichthouder.

Een voorbeeld. Een beursvennootschap verwerkt haar langlopende contracten al jaren op een manier die niet strookt met de geldende standaarden. Herstel van de oude jaarrekening zou beleggers nauwelijks helpen, want die is achterhaald. De toezichthouder vraagt daarom om een bevel tot een openbaar bericht, zodat de markt weet wat er is misgegaan en wat er verandert.

In de praktijk

Voor het bestuur van een beursvennootschap is dit het zwaarste instrument uit het verslaggevingstoezicht dat niet over de cijfers zelf gaat maar over de openbare uitleg. Reageer daarom serieus op vragen van de toezichthouder voordat het zover komt. Voor beleggers is de les dat een openbaar bericht van deze soort geen mededeling van de onderneming uit eigen beweging is, maar het gevolg van een rechterlijk bevel; wat er in artikel 2:455 BW over de inhoud daarvan staat, bepaalt wat zij te horen krijgen.