Boek 2 Artikel 445 (2:445 BW)

In het concern van een verzekeraar zitten vaak ook vennootschappen die zelf geen verzekeraar zijn. Dit artikel bepaalt hoe die in de geconsolideerde jaarrekening worden verantwoord, hoe een gemengde groep met schade- en levensverzekeraars met de beleggingsopbrengsten mag omgaan, en dat de vrijstelling voor kleine groepen hier niet geldt.

Niet-verzekeraars volgen de verzekeringsvoorschriften

Maatschappijen die geen verzekeringsmaatschappij zijn maar wel in de geconsolideerde jaarrekening van een verzekeraar worden opgenomen, worden verantwoord volgens de voorschriften voor verzekeraars. Anders zouden in één set groepscijfers twee schema's door elkaar lopen en zou optellen weinig betekenis hebben.

De top van een verzekeringsgroep

Staat aan het hoofd van een groep of groepsdeel een maatschappij die een geheel consolideert dat geen of vrijwel geen andere werkzaamheid heeft dan het verzekeringsbedrijf, dan wordt ook zij volgens de verzekeringsvoorschriften opgenomen. Dat geldt alleen als die maatschappij zelf niets of vrijwel niets anders doet dan groepsmaatschappijen en deelnemingen beheren en financieren. Een zuivere houdstervennootschap boven een verzekeraar wordt dus als onderdeel van dat verzekeringsgeheel gepresenteerd.

Beleggingsopbrengsten in een gemengde groep

Betreft de geconsolideerde winst- en verliesrekening zowel schade- als levensverzekeraars, dan mogen alle beleggingsopbrengsten in de niet-technische rekening worden opgenomen. In dat geval vervallen in beide technische rekeningen de daarmee samenhangende beleggingsposten en komt er in plaats van de opbrengstposten één post met de opbrengsten die aan de betrokken tak zijn toegerekend.

Die keuze maakt de groepscijfers overzichtelijker, maar zij vraagt wel om uitleg: de lezer moet kunnen zien op welke grondslag de opbrengsten aan schade en leven zijn toebedeeld. Zonder die uitleg is niet te beoordelen welke tak werkelijk rendeert.

Geen vrijstelling voor kleine groepen

De vrijstelling van artikel 2:407 BW, tweede lid, geldt hier niet. Een verzekeraar consolideert dus, ook als de groep klein zou zijn en zelfs als de algemene vergadering geen bezwaar heeft gemaakt. Bij een onderneming die verplichtingen op lange termijn tegenover polishouders aangaat, wil de wetgever het beeld van het geheel zien.

Een voorbeeld. Een verzekeringsconcern heeft naast een schadeverzekeraar en een levensverzekeraar een dochter die alleen schade-expertise verricht. Die dochter is geen verzekeraar, maar wordt in de groepscijfers volgens de verzekeringsvoorschriften verantwoord. De houdstermaatschappij boven het geheel, die niets anders doet dan beheren en financieren, gaat mee in dezelfde presentatie.

In de praktijk

Voor het bestuur van een verzekeringsgroep betekent dit dat niet alleen de consolidatiekring maar ook het toe te passen schema vastligt, en dat consolidatie niet kan worden overgeslagen. Voor lezers geldt dat een niet-verzekeringsonderdeel binnen de groepscijfers in verzekeringsposten verschijnt; wat zo'n onderdeel afzonderlijk doet, blijkt uit de toelichting en uit de opgave van de geconsolideerde maatschappijen.