Boek 2 Artikel 434 (2:434 BW)

Overlopende activa zijn bedragen die economisch bij het afgelopen boekjaar horen, maar pas later binnenkomen of pas later als kosten drukken. Dit artikel bepaalt hoe een verzekeraar die post onderverdeelt en welke extra vermelding zij bij de acquisitiekosten moet geven.

De drie onderdelen

• Vervallen, nog niet opeisbare rente en huur: opbrengsten die aan het boekjaar zijn toe te rekenen maar waarvan de betaaldatum nog niet is aangebroken.
• Overlopende acquisitiekosten: de kosten van het sluiten van polissen, voor zover die niet al in mindering zijn gebracht op de technische voorziening voor niet-verdiende premies of op die voor levensverzekering.

- Overige overlopende activa: wat niet in de eerste twee categorieën past.

Wat acquisitiekosten zijn en waarom zij overlopen

Acquisitiekosten zijn de kosten die de verzekeraar maakt om een polis te sluiten: provisie voor de tussenpersoon, de kosten van acceptatie en administratie. Die kosten worden in één keer betaald, terwijl de premie over de hele looptijd binnenkomt. Ze in één keer als last nemen zou het beeld vertekenen; daarom kunnen zij worden gespreid en staan zij zolang aan de activazijde van de balans.

Dat is tegelijk een gevoelige post. Een verzekeraar die veel kosten activeert, schuift lasten door naar latere jaren. Blijkt later dat de polissen eerder worden opgezegd dan gedacht, dan valt die post tegen. Daarom moet zichtbaar zijn hoe groot hij is en waar hij is verwerkt.

De splitsing tussen leven en schade

De overlopende acquisitiekosten moeten apart worden vermeld voor levensverzekering en voor schadeverzekering. Dat onderscheid is niet toevallig: een levensverzekering loopt vaak tientallen jaren, een schadeverzekering meestal een jaar. Dezelfde kosten hebben in de twee bedrijfstakken dus een heel andere betekenis, en zonder splitsing zou dat verschil verdwijnen.

Een voorbeeld. Een verzekeraar met beide takken betaalt in december een flinke provisie voor een reeks nieuwe levensverzekeringen. Die kosten horen bij premies die de komende dertig jaar binnenkomen. In de jaarrekening staan zij bij de overlopende acquisitiekosten, apart vermeld voor de levenstak, zodat de lezer ziet dat het resultaat van dit jaar niet volledig door die uitgave is gedrukt.

In de praktijk

Voor bestuurders is de vraag hoeveel acquisitiekosten worden geactiveerd een keuze met gevolgen voor het resultaat van meerdere jaren; die keuze moet consequent worden toegepast en in de grondslagen worden verantwoord. De accountant toetst haar. Voor aandeelhouders en polishouders is een snel groeiende post overlopende acquisitiekosten een signaal om te vragen hoe de verzekeraar denkt dat die kosten worden terugverdiend.