Boek 2 Artikel 432 (2:432 BW)

Een verzekeraar heeft geld te vorderen van heel verschillende partijen: van polishouders die premie moeten betalen, van tussenpersonen die premie hebben geïnd, en van herverzekeraars die een deel van een schade moeten dragen. Dit artikel schrijft voor dat die vorderingen apart worden getoond, want het risico dat zij niet worden betaald verschilt sterk.

De drie groepen

• Uit verzekeringsovereenkomsten: alle vorderingen die niet uit herverzekering voortkomen, met aparte vermelding van wat te vorderen is van verzekeringnemers en wat van tussenpersonen.
• Uit herverzekeringsovereenkomsten: wat de verzekeraar te vorderen heeft van de partij die haar risico's mede draagt.
• Overige vorderingen: alles wat niet met een verzekerings- of herverzekeringsrelatie te maken heeft.

Het onderscheid tussen verzekeringnemers en tussenpersonen is geen formaliteit. Een tussenpersoon die premies int en doorbetaalt, houdt tijdelijk geld van de verzekeraar onder zich; gaat hij failliet, dan raakt dat de verzekeraar rechtstreeks. Een openstaande premie bij een particuliere polishouder is een ander soort risico.

Vorderingen binnen de eigen kring

Binnen elk van die drie groepen moet worden aangegeven wat te vorderen is van groepsmaatschappijen en van rechtspersonen en vennootschappen die in de verzekeringsmaatschappij deelnemen of waarin zij zelf deelneemt. Zo blijkt hoeveel van de vorderingen binnen het eigen concern of binnen de eigen kring van aandeelhouders zit.

Dat is voor de beoordeling van een verzekeraar belangrijk. Een vordering op een onafhankelijke derde is verhaalbaar op een zelfstandige partij; een vordering op een groepsmaatschappij die afhankelijk is van dezelfde onderneming zegt veel minder over de werkelijke soliditeit.

Wie waarvoor zorgt

Het bestuur zorgt voor een administratie waarin deze categorieën te onderscheiden zijn, en stelt de jaarrekening op. De accountant controleert of de vorderingen juist zijn ingedeeld en of er voldoende rekening is gehouden met oninbaarheid. De algemene vergadering stelt de jaarrekening vast en kan het bestuur bevragen over een sterk oplopende post openstaande premies.

Een voorbeeld. Een schadeverzekeraar werkt met een groot assurantiekantoor dat maandelijks de geïnde premies afdraagt. Aan het eind van het boekjaar staat daar een aanzienlijk bedrag open. Doordat de wet die vordering apart laat vermelden, kan een lezer zien dat de verzekeraar afhankelijk is van één tussenpersoon, iets wat in één samengevoegde post onzichtbaar zou blijven.

In de praktijk

Voor bestuurders is dit een reden om het debiteurenbeleid per categorie te volgen en niet alleen naar het totaal te kijken. Voor wie een verzekeraar beoordeelt, is de uitsplitsing een eenvoudig hulpmiddel: openstaande premies zeggen iets over de incasso, vorderingen op herverzekeraars over de kwaliteit van de dekking, en vorderingen binnen de groep over de vraag hoe zelfstandig de balans eigenlijk is.