Boek 2 Artikel 431 (2:431 BW)

Voor de vaste activa moet in de toelichting normaal gesproken een verloopoverzicht worden gegeven: welke waarde stond er aan het begin van het jaar, wat is erbij gekomen, wat is er afgegaan en wat staat er aan het eind. Dit artikel maakt daarop één uitzondering voor verzekeraars: die verplichting geldt niet voor de post overige financiële beleggingen.

Om welke post het gaat

Artikel 2:430 BW, eerste lid, deelt de beleggingen van een verzekeraar in een aantal posten in; onder c staan de overige financiële beleggingen. Daaronder vallen bijvoorbeeld obligaties en andere vastrentende waarden, aandelen die geen deelneming vormen, en deposito's bij kredietinstellingen. Alleen voor deze post schakelt dit artikel artikel 2:368 BW, eerste lid, uit; de andere posten worden er niet door geraakt.

Waar het verloopoverzicht wel blijft

Voor deelnemingen blijft het verloopoverzicht verplicht. Bij terreinen en gebouwen hangt het ervan af. Artikel 2:428 BW, tweede lid, rekent bij een verzekeraar alleen deelnemingen en immateriële activa zonder meer tot de vaste activa; andere beleggingen tellen alleen mee als zij duurzaam dienstbaar zijn aan de eigen bedrijfsuitoefening. Een pand waarin de verzekeraar zelf kantoor houdt, komt daarom in het verloopoverzicht; een pand dat zij enkel verhuurt om er rendement mee te maken, valt er als belegging buiten.

Wat wél moet blijven

De uitzondering betreft alleen het verloopoverzicht en alleen deze ene post. De uitsplitsing van de beleggingen die artikel 2:430 BW voorschrijft, blijft gelden, net als de verplichting om de grondslagen van waardering te vermelden en om de restpost naar aard en omvang toe te lichten. Daarnaast geldt de norm van artikel 2:362 BW dat de jaarrekening inzicht moet geven in vermogen en resultaat.

Geeft de jaarrekening zonder verloopgegevens dat inzicht niet, bijvoorbeeld omdat er in het boekjaar een uitzonderlijke verschuiving in de portefeuille heeft plaatsgevonden, dan moet het bestuur op grond van artikel 2:362 BW, vierde lid, de aanvullende gegevens verstrekken die daarvoor nodig zijn. De vrijstelling van een specifiek voorschrift laat de algemene inzichtsplicht onverlet.

Wie hierover gaat

Het bestuur stelt de toelichting op en bepaalt dus welke informatie erin komt. De accountant beoordeelt of de jaarrekening met deze vrijstelling nog steeds voldoende inzicht geeft. De algemene vergadering stelt de jaarrekening vast; een belanghebbende die vindt dat de toelichting tekortschiet, kan een jaarrekeningprocedure bij de ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam beginnen.

Een voorbeeld. Een levensverzekeraar houdt duizenden obligaties aan. Voor die portefeuille hoeft zij geen verloopoverzicht te maken, maar zij moet wel laten zien hoe de portefeuille is samengesteld en op welke grondslag zij is gewaardeerd. Verkoopt zij in hetzelfde jaar haar hoofdkantoor, dan komt die beweging wél in het verloopoverzicht van de terreinen en gebouwen terug.

In de praktijk

Voor de opsteller van de jaarrekening betekent dit artikel dat voor de overige financiële beleggingen geen overzicht van begin- en eindstand met de mutaties hoeft te worden gemaakt. De lezer vindt de ontwikkeling van deze beleggingen daarom niet in een verloopoverzicht, maar moet haar afleiden uit de uitsplitsing, de waarderingsgrondslagen en de vergelijking met de cijfers van het vorige boekjaar.