Boek 2 Artikel 421 (2:421 BW)

De algemene toelichtingsvoorschriften van de jaarrekeningtitel zijn geschreven voor gewone ondernemingen. Dit artikel stemt een aantal daarvan af op de jaarrekening van een bank: sommige gelden alleen voor bepaalde posten, andere gelden helemaal niet, en op enkele punten mag informatie worden samengevoegd.

Vaste activa en gesaldeerde bedragen

Het verloopoverzicht van artikel 2:368 BW blijft gelden voor de posten die tot de vaste activa horen. De bedragen die op grond van artikel 2:420 BW, eerste lid, mogen worden gesaldeerd, mogen in dat overzicht met andere posten worden samengevoegd.

Posten buiten de balanstelling

Bij een bank staat een belangrijk deel van de verplichtingen niet op de balans zelf: garanties, onherroepelijk toegezegde kredieten en soortgelijke verplichtingen die pas gaan lopen als er iets gebeurt. De wet noemt dat de posten buiten de balanstelling. Twee aanpassingen hangen daarmee samen. De tweede volzin van artikel 2:376 BW geldt alleen voor die posten. En het voorschrift van artikel 2:381 BW, eerste lid, eerste volzin, geldt alleen voor zover de betreffende gegevens niet al bij die posten zijn opgenomen; het tweede en derde lid van dat artikel gelden voor banken niet.

Een voorbeeld. Een bank heeft voor een aantal zakelijke klanten bankgaranties afgegeven tegenover hun leveranciers en verhuurders. Die garanties staan niet op de balans, maar worden opgenomen bij de posten buiten de balanstelling. Omdat de gegevens daar al zijn vermeld, hoeft de bank dezelfde verplichtingen niet nogmaals op te nemen op grond van artikel 2:381 BW, eerste lid, eerste volzin. Wel moeten de garanties bij de posten buiten de balanstelling volledig zijn verantwoord.

Eigen aandelen: gelijksoortige handelingen en pandrechten

Beide uitzonderingen in lid 3 gaan over de eigen aandelen van de bank en de certificaten daarvan. Gelijksoortige handelingen in die eigen aandelen, bedoeld in artikel 2:378 BW, derde lid, tweede zin, mogen bij een bank gezamenlijk worden verantwoord in plaats van afzonderlijk. Verder geldt artikel 2:378 BW, vierde lid, onderdeel a, niet voor eigen aandelen of certificaten daarvan die de bank in de gewone bedrijfsuitoefening in pand heeft genomen. Voor eigen aandelen die zij buiten de gewone bedrijfsuitoefening in pand heeft genomen, blijft dat voorschrift wel gelden.

Leningen aan bestuurders en commissarissen

Ten slotte geldt de tweede zin van artikel 2:383 BW, tweede lid, niet voor banken, behalve voor de nog openstaande bedragen. Die moeten dus wel worden vermeld; de overige gegevens die die zin noemt, hoeven bij een bank niet te worden opgegeven.

In de praktijk

Voor het bestuur en de accountant is dit artikel een lijst van uitzonderingen die bij het opstellen van de toelichting punt voor punt moet worden nagelopen. Voor de lezer van een bankjaarrekening betekent het dat een deel van de informatie over verplichtingen van de bank niet in de toelichting bij de balans, maar bij de posten buiten de balanstelling te vinden is.