Boek 2 Artikel 395 (2:395 BW)

Een rechtspersoon publiceert zijn cijfers vaak op meer plaatsen dan alleen het handelsregister: op de eigen website, in een jaarbericht, in een aanbestedingsdossier of in een brochure voor financiers. Dit artikel stelt eisen aan die andere vormen van openbaarmaking. Het doel is te voorkomen dat een lezer denkt naar een gecontroleerde en volledige jaarrekening te kijken terwijl dat niet zo is.

Publiceert u de hele jaarrekening

Wordt de jaarrekening op een andere manier openbaar gemaakt dan door deponering, dan moet de accountantsverklaring daaraan in elk geval worden toegevoegd. Is er geen verklaring afgelegd, dan wordt de reden daarvan vermeld. Voor een rechtspersoon die van de vrijstellingen van artikel 2:397 BW gebruikmaakt, geldt daarbij dat de jaarrekening in de vorm waarin zij volgens dat artikel openbaar mag worden gemaakt, ook als de jaarrekening telt.

Publiceert u maar een deel

Wordt alleen de balans of alleen de winst- en verliesrekening gepubliceerd, met of zonder toelichting, of een beknopte versie van de jaarrekening, dan gelden strengere regels:

• Ondubbelzinnig vermelden — er moet duidelijk staan dat het om een gedeeltelijke of verkorte weergave gaat, met verwijzing naar de wettelijk voorgeschreven openbaarmaking of, als die nog niet heeft plaatsgevonden, met de mededeling van dat feit.
• Geen accountantsverklaring erbij — die mag in dat geval juist niet worden toegevoegd, want zij ziet op de volledige jaarrekening.
• Wel melden of er een verklaring is — en zo ja, welke strekking zij heeft: goedkeurend, met beperking, afkeurend of een oordeelonthouding, en of de accountant ergens in het bijzonder de aandacht op heeft gevestigd.

- Geen verklaring — dan wordt de reden daarvan vermeld.

Waarom dit zo precies is geregeld

Een verkorte publicatie met daaronder een goedkeurende verklaring zou de indruk wekken dat de accountant juist die verkorte cijfers heeft goedgekeurd. Dat is niet zo: hij heeft de volledige jaarrekening onderzocht. Door de verklaring in dat geval te verbieden maar wel te verplichten te melden wat haar strekking was, houdt de wet beide belangen overeind — de lezer weet dat er is gecontroleerd én wordt niet op het verkeerde been gezet over wat er precies is gecontroleerd.

Nog niet vastgesteld of achteraf onjuist

Is de jaarrekening nog niet vastgesteld, dan moet dat bij de gepubliceerde stukken worden vermeld. Hetzelfde geldt als het bestuur de mededeling heeft moeten doen dat de jaarrekening in ernstige mate tekortschiet in het vereiste inzicht; die mededeling volgt uit artikel 2:362 BW en moet dus ook doorwerken in elke publicatie die daarna nog plaatsvindt. Zo blijft een oud, inmiddels achterhaald cijferbeeld niet ongemerkt circuleren.

Een voorbeeld. Een onderneming zet in haar aanbestedingsdossier een verkorte balans met een paar kengetallen, met daaronder de tekst dat de accountant een goedkeurende verklaring heeft afgegeven, maar zonder de verklaring zelf. Dat is precies wat dit artikel toelaat: de verklaring mag er niet bij, maar de strekking ervan moet worden gemeld, en er moet duidelijk bij staan dat het om een verkorte weergave gaat met verwijzing naar de gedeponeerde jaarrekening.

In de praktijk

Voor bestuurders geldt dat elke publicatie van cijfers buiten het register om aan deze regels moet worden getoetst — ook een pagina op de eigen website. Voor de accountant is het van belang dat zijn verklaring niet aan een verkort stuk wordt geplakt, omdat hij daarmee zou lijken in te staan voor iets wat hij niet heeft onderzocht. En voor de lezer is de vuistregel eenvoudig: staat er geen verklaring bij, kijk dan wat er over de strekking daarvan wordt gemeld en zoek de gedeponeerde jaarrekening op.