Artikel 2:334rr BW: Verzet van schuldeisers tegen een grensoverschrijdende splitsing

Een splitsing verdeelt het vermogen van een vennootschap over meerdere vennootschappen. Voor een schuldeiser is dat spannend: zijn vordering kan straks rusten op een partij met minder vermogen, en bij een grensoverschrijdende splitsing bovendien op een partij in een ander land. Dit artikel geeft hem een ruimere termijn om zich daartegen te verzetten dan bij een gewone splitsing en koppelt de verkregen zekerheid aan de vraag of de splitsing er ook echt komt.

Drie maanden in plaats van de gewone termijn

Iedere schuldeiser kan tot drie maanden nadat de vennootschap heeft aangekondigd dat het splitsingsvoorstel is neergelegd of openbaar gemaakt, een verzoek bij de rechtbank indienen. Hij moet daarbij aangeven welke zekerheid hij wil hebben. Het gaat om ieder die een vordering heeft; de wet maakt geen onderscheid tussen grote en kleine schuldeisers en stelt geen drempelbedrag.

• Wie: elke schuldeiser van de splitsende vennootschap.
• Waar: bij de rechtbank, niet bij de ondernemingskamer.

- Wat: het verzoek moet aangeven welke zekerheid of andere waarborg wordt gevraagd.

Voorwaardelijke waarborgen

Waarborgen die de schuldeiser op grond van de gewone splitsingsregeling krijgt, gelden alleen als de splitsing daadwerkelijk van kracht wordt. Gaat de splitsing niet door, dan vervalt de zekerheid. Dat is redelijk: de zekerheid compenseert een verslechtering die zich dan niet voordoet. Voor de vennootschap betekent het dat zij geen zekerheden hoeft te laten staan voor een reorganisatie die is afgeblazen.

Wat de rechtbank doet

De rechter beoordeelt of de schuldeiser na de splitsing voldoende waarborgen houdt voor de voldoening van zijn vordering. Is dat het geval, bijvoorbeeld omdat de vennootschap die zijn contract overneemt ruim voldoende vermogen heeft, dan is er geen grond voor een extra zekerheid. Vindt de rechter de positie wel verslechterd, dan kan hij een waarborg opleggen. De inzet is dus niet het tegenhouden van de splitsing als zodanig, maar het herstellen van de verhaalspositie. Toch raakt een tijdig gedaan verzet wel het tijdpad: de akte van splitsing mag pas worden verleden zodra het verzet is ingetrokken of de opheffing ervan uitvoerbaar is. Juist die opschortende werking maakt het verzet voor de schuldeiser een reëel drukmiddel.

Een voorbeeld. Een aannemer heeft nog een jaar garantieverplichtingen jegens een opdrachtgever. De vennootschap splitst haar bouwtak af naar een vennootschap in Ierland en houdt de vastgoedtak in Nederland. De opdrachtgever leest de aankondiging, rekent uit dat zijn garantieclaim straks in Ierland moet worden ingesteld tegen een vennootschap zonder noemenswaardig eigen vermogen, en verzoekt de rechtbank binnen drie maanden om een bankgarantie.

In de praktijk

Voor schuldeisers is de les eenvoudig: de aankondiging is het startsein en drie maanden gaan snel voorbij. Wie een langlopende vordering, een garantie of een lopend contract heeft, doet er goed aan de aankondiging serieus te nemen en zo nodig deskundig advies in te winnen over de vraag welke waarborg passend is. Voor het bestuur betekent de langere termijn dat het rekening moet houden met verzoeken die pas na het splitsingsbesluit binnenkomen, en dat het de verhaalspositie van belangrijke schuldeisers beter vooraf kan regelen dan achteraf voor de rechter kan verdedigen.