Boek 2 Artikel 334k (2:334k BW)

Bij een splitsing wordt het vermogen waarop een schuldeiser zich kan verhalen verdeeld. Zijn vordering kan terechtkomen bij een rechtspersoon met veel minder draagkracht dan de oorspronkelijke schuldenaar. Dit artikel geeft hem daarom een recht: hij kan zekerheid of een andere waarborg verlangen voor de voldoening van zijn vordering.

Wie moet die waarborg geven

Ten minste één van de partijen bij de splitsing moet de gevraagde zekerheid stellen. Welke dat is, laat de wet open; de partijen kunnen dat onderling regelen. Wordt er niets gegeven terwijl de schuldeiser er wel om vraagt en er reden voor is, dan is dat grond voor gegrondverklaring van zijn verzet. Het gevolg daarvan is ingrijpend, want zolang het verzet loopt mag de akte van splitsing niet worden verleden.

Wanneer er geen waarborg hoeft

• De schuldeiser heeft al genoeg — beschikt hij bijvoorbeeld al over een hypotheek, een bankgarantie of een borgstelling die zijn vordering dekt, dan hoeft er niets bij.
• Zijn positie gaat er niet op achteruit — biedt de vermogenstoestand van de rechtspersoon die na de splitsing zijn schuldenaar wordt niet minder waarborg dan de situatie vóór de splitsing, dan is er geen reden voor extra zekerheid.

Voor die tweede uitzondering legt de wet twee momenten naast elkaar: de waarborg die de schuldeiser vóór de splitsing had, en de waarborg die de vermogenstoestand van zijn schuldenaar na de splitsing biedt. Daarvoor moet eerst duidelijk zijn welke rechtspersoon na de splitsing zijn schuldenaar wordt; dat volgt uit de beschrijving in het voorstel tot splitsing. Bij het naast elkaar leggen van die twee situaties tellen onder meer de omvang en de samenstelling van het vermogen dat bij die rechtspersoon terechtkomt, en de schulden die daar tegenover staan.

Wat voor waarborg

De wet spreekt van zekerheid stellen of een andere waarborg geven. Dat kan een pandrecht of hypotheek zijn, een bankgarantie, een borgtocht van een andere vennootschap uit de groep of een depot. De schuldeiser mag in zijn verzoek aangeven wat hij verlangt; wordt het geschil aan de rechtbank voorgelegd, dan omschrijft de rechter zo nodig zelf welke waarborg moet worden gegeven.

Een voorbeeld. Een groothandel splitst zich in een handelsvennootschap en een vastgoedvennootschap. Een bank die krediet heeft verstrekt, ziet dat haar vordering bij de handelsvennootschap achterblijft terwijl het pand — het enige waardevolle bezit — naar de vastgoedvennootschap gaat. Zij kan een hypotheek op dat pand of een borgstelling verlangen. Wordt die niet gegeven, dan kan zij bij de rechtbank in verzet komen en ligt de splitsing stil.

In de praktijk

Het verzet moet worden ingesteld binnen een maand na de aankondiging van de neerlegging van het voorstel tot splitsing. Voor een schuldeiser die zekerheid wil, begint die maand dus te lopen met de aankondiging. Gewoonlijk gaat aan het verzet een schriftelijk verzoek om zekerheid aan de rechtspersoon vooraf; komt er geen zekerheid, dan staat de weg naar de rechtbank open. Is met een schuldeiser vooraf een zekerheid afgesproken, dan heeft die schuldeiser geen grond meer voor verzet op dit punt, en loopt de splitsing langs hem geen vertraging op.