Boek 2 Artikel 334hh (2:334hh BW)

De extra voorschriften voor splitsingen van vennootschappen gaan voor een groot deel over de ruilverhouding: welke aandelen krijgt iedere aandeelhouder in de verkrijgers, en is die verhouding goed onderbouwd en gecontroleerd? Dit artikel schakelt een reeks van die voorschriften uit in twee situaties waarin alle verkrijgers bij de splitsing worden opgericht.

De splitsing naar eigen dochters

Worden alle verkrijgende vennootschappen bij de splitsing opgericht en wordt de splitsende rechtspersoon daarvan enig aandeelhouder, dan hoeven de extra punten die anders in het voorstel thuishoren er niet in, en blijven ook de eis aan het vermogen dat bij een voortbestaande naamloze vennootschap achterblijft, de uitleg over de gehanteerde waardering en het accountantsonderzoek achterwege. Van artikel 2:334f lid 4 BW valt de eerste zin weg, en in die ene zin staan twee verplichtingen bij elkaar: de raad van commissarissen moet het voorstel goedkeuren, en de commissarissen moeten er zelf hun handtekening onder zetten. Allebei zijn hier dus niet nodig. Staande blijft de tweede zin van dat lid: het voorstel moet nog altijd laten zien welk effect de splitsing heeft op de goodwill en op de reserves die kunnen worden uitgekeerd. Na de splitsing zijn er in de nieuwe vennootschappen geen andere aandeelhouders dan de splitsende rechtspersoon zelf; aan derden worden geen aandelen toegekend.

De evenredige splitsing

De tweede situatie is dat elke verkrijger bij de splitsing wordt opgericht en dat de bestaande aandeelhouders daarin aandeelhouder worden in dezelfde verhouding als zij in de splitsende vennootschap hadden. Omdat artikel 2:334g BW dan volledig buiten toepassing blijft, vervalt niet alleen de schriftelijke toelichting van het bestuur, maar ook de verplichting om alsnog een jaarrekening of een tussentijdse vermogensopstelling op te maken. Die verplichting geldt anders zodra het laatste boekjaar waarover een jaarrekening is vastgesteld, op het moment waarop het voorstel wordt neergelegd of openbaar gemaakt, al langer dan een half jaar achter de rug is. Daarnaast vervallen de plicht om tussentijdse wijzigingen in de bezittingen en schulden te melden, en de hele reeks voorschriften over ruilverhouding, waarderingsverantwoording, accountantscontrole en inbrengcontrole. De verhouding tussen de aandeelhouders in elke nieuwe vennootschap is gelijk aan hun verhouding in de splitsende vennootschap; dat is de voorwaarde waaronder dit lid geldt.

Wat blijft staan

De vereenvoudiging betreft vooral de voorschriften over de ruilverhouding en de informatie die aandeelhouders daarover krijgen, maar ook enkele kapitaalbeschermende eisen vervallen: in het eerste geval de eis aan het vermogen dat bij een voortbestaande naamloze vennootschap achterblijft, in het tweede geval bovendien de inbrengcontrole. Wat schuldeisers en werknemers verder beschermt, blijft gelden: het voorstel moet worden opgesteld, neergelegd en aangekondigd, de beschrijving van het vermogen moet nauwkeurig zijn, schuldeisers kunnen zekerheid verlangen en in verzet komen, en de notaris toetst de hele procedure voordat hij de akte passeert. Ook de aansprakelijkheid van de betrokken rechtspersonen na de splitsing blijft onverkort van kracht.

Een voorbeeld. Een besloten vennootschap met drie aandeelhouders wordt zuiver gesplitst in twee nieuw opgerichte vennootschappen, waarbij ieder van de drie in beide nieuwe vennootschappen exact zijn oude percentage krijgt. Er hoeft geen accountant naar de ruilverhouding te kijken en het bestuur hoeft de waardering niet apart te verantwoorden. Wel moeten de schuldeisers de kans krijgen zekerheid te vragen.

In de praktijk

Dit artikel scheelt bij een herstructurering veel tijd en kosten, maar de voorwaarden zijn strikt. Wordt één verkrijger niet bij de splitsing opgericht maar bestond die al, of krijgt één aandeelhouder een iets ander belang dan hij had, dan geldt de volledige regeling. Controleer die twee punten dus voordat u het traject inricht.