Boek 2 Artikel 328 (2:328 BW)

Het bestuur bepaalt de ruilverhouding en verantwoordt die zelf. Dit artikel zet daar een onafhankelijke controle naast: een accountant onderzoekt het voorstel tot fusie en spreekt uit of de voorgestelde ruilverhouding, gelet op alle bijgevoegde stukken, naar zijn oordeel redelijk is. Het bestuur wijst hem aan, maar hij oordeelt voor eigen rekening.

De twee stukken van de accountant

• De verklaring — hierin zegt de accountant of hij de ruilverhouding redelijk vindt. Is de verkrijgende vennootschap een naamloze vennootschap, dan moet hij ook verklaren dat de som van de eigen vermogens van de verdwijnende vennootschappen ten minste overeenkwam met het nominaal gestorte bedrag op de aandelen die hun aandeelhouders door de fusie verwerven, vermeerderd met de bijbetalingen en met de schadeloosstelling die op grond van artikel 2:330a BW kan worden opgeëist. Het eigen vermogen van elk van die vennootschappen wordt bepaald naar de dag waarop haar jaarrekening of tussentijdse vermogensopstelling betrekking heeft, met waarderingsmethoden die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar gelden.

- Het verslag — een afzonderlijk stuk waarin hij zijn oordeel geeft over de mededelingen die het bestuur op grond van artikel 2:327 BW heeft gedaan over de gebruikte waarderingsmethoden.

Wie de accountant aanwijst

Elke fuserende vennootschap wijst in beginsel haar eigen accountant aan, en die accountants mogen bij alle betrokken vennootschappen even ver onderzoeken — een van hen kan dus niet worden buitengesloten bij de boeken van de ander. Zijn twee of meer van de fuserende vennootschappen naamloze vennootschappen, dan mag dezelfde persoon alleen voor beide optreden als de voorzitter van de ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam dat vooraf heeft goedgekeurd, op een verzoek waarin alle betrokken vennootschappen zich kunnen vinden.

Inzage en de mogelijkheid om ervan af te zien

Op de verklaring is de regeling over neerlegging en inzage van artikel 2:314 BW van overeenkomstige toepassing, en op het verslag gelden het tweede en derde lid van dat artikel. Aandeelhouders kunnen de stukken dus inzien voordat zij stemmen. Zijn alle aandeelhouders van alle fuserende vennootschappen het erover eens, dan kunnen de verklaring over de redelijkheid van de ruilverhouding en het verslag achterwege blijven. De vermogenstoets bij een naamloze vennootschap blijft dan wel staan: het zesde lid noemt alleen de eerste zin van lid 1 en lid 2, niet de tweede zin van lid 1.

Een voorbeeld. Twee besloten vennootschappen met dezelfde twee aandeelhouders fuseren. Beiden weten precies wat er in beide vennootschappen zit en willen geen kosten maken. Zij stemmen er samen mee in dat de verklaring en het verslag achterwege blijven; de fusie kan doorgaan zonder accountantsoordeel over de ruilverhouding.

In de praktijk

Voor een minderheidsaandeelhouder biedt de accountantsverklaring een onafhankelijk oordeel over een ruilverhouding die het bestuur heeft vastgesteld. De stukken liggen ter inzage voordat er wordt gestemd. Doen er meer naamloze vennootschappen mee en willen zij één accountant, dan is vooraf de goedkeuring van de voorzitter van de ondernemingskamer nodig.