Boek 2 Artikel 317 (2:317 BW)

Het besluit tot fusie en wie dat neemt

Het besluit tot fusie wordt genomen door de algemene vergadering; in een stichting wordt het besluit genomen door degene die de statuten mag wijzigen of, als geen ander dat mag, door het bestuur. Het besluit mag niet afwijken van het voorstel tot fusie.
Een besluit tot fusie kan eerst worden genomen na verloop van een maand na de dag waarop alle fuserende rechtspersonen de nederlegging of openbaarmaking van het voorstel tot fusie hebben aangekondigd.
Een besluit tot fusie wordt genomen op dezelfde wijze als een besluit tot wijziging van de statuten. Vereist de wet voor een besluit tot statutenwijziging de instemming van alle aandeelhouders of bepaalde aandeelhouders, dan geldt dit ook voor het besluit tot fusie. Vereisen de statuten hiervoor goedkeuring, dan geldt dit ook voor het besluit tot fusie. Vereisen de statuten voor de wijziging van afzonderlijke bepalingen verschillende meerderheden, dan is voor een besluit tot fusie de grootste daarvan vereist, en sluiten de statuten wijziging van bepalingen uit, dan zijn de stemmen van alle stemgerechtigde leden of aandeelhouders vereist; een en ander tenzij die bepalingen na de fusie onverminderd zullen gelden.
Lid 3 geldt niet, voor zover de statuten een andere regeling voor besluiten tot fusie geven.
Een besluit tot fusie van een stichting behoeft de goedkeuring van de rechtbank, tenzij de statuten het mogelijk maken alle bepalingen daarvan te wijzigen. De rechtbank wijst het verzoek af, indien er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de fusie strijdig is met het belang van de stichting.
Indien het een fusie van een rechtspersoon betreft die icbe is als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht, mogen de statuten voor het besluit tot fusie niet meer dan drie vierden van de uitgebrachte stemmen vereisen.

Toelichting

Het fusievoorstel is een stuk van de besturen; het besluit wordt genomen door een ander orgaan. Dit artikel wijst aan wie beslist, met welke meerderheid, en vanaf welk moment dat mag. Het derde lid knoopt daarbij aan bij de regels die voor een besluit tot statutenwijziging gelden.

Wie beslist

Bij verenigingen, coöperaties en vennootschappen beslist de algemene vergadering. Zo'n orgaan kent de stichting niet; daar besluit wie bevoegd is de statuten te wijzigen, en is niemand dat, dan het bestuur. Daarop bestaat een uitzondering: is de verkrijgende rechtspersoon een naamloze of besloten vennootschap, dan mag haar bestuur op grond van artikel 2:331 BW zelf tot de fusie besluiten, tenzij de statuten anders bepalen. Aan die route zitten twee voorwaarden. De vennootschap moet al bij de aankondiging dat het fusievoorstel is neergelegd hebben gemeld dat zij het besluit zo wil nemen; is dat achterwege gebleven, dan kan het bestuur niet meer beslissen. En aandeelhouders die samen een twintigste van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen, of minder wanneer de statuten een lagere drempel kennen, kunnen binnen een maand na die aankondiging verlangen dat er een algemene vergadering komt die over de fusie beslist. Het eerste lid bepaalt verder dat het besluit niet mag afwijken van het voorstel tot fusie.

De wachttijd van een maand

Het besluit kan pas worden genomen nadat een maand is verstreken sinds de dag waarop alle fuserende rechtspersonen de neerlegging of openbaarmaking van het voorstel hebben aangekondigd. Die maand geeft leden, aandeelhouders, werknemers en schuldeisers de tijd om de stukken te bekijken en zo nodig in actie te komen.

Welke meerderheid

Als bij statutenwijziging. Het besluit wordt genomen op dezelfde wijze als een besluit tot wijziging van de statuten, met dezelfde meerderheden en quorums.
Instemming en goedkeuring werken door. Eist de wet voor een statutenwijziging de instemming van alle of van bepaalde aandeelhouders, dan geldt dat ook hier. Eisen de statuten goedkeuring van een orgaan, dan is die ook voor het fusiebesluit nodig.
De zwaarste eis telt. Kennen de statuten voor verschillende bepalingen verschillende meerderheden, dan geldt de zwaarste. Is wijziging van bepaalde artikelen in de statuten helemaal uitgesloten, dan moet iedere stemgerechtigde vóór stemmen, tenzij die artikelen ook na de fusie onverkort blijven gelden.

- Eigen regeling mogelijk. Deze regels gelden niet voor zover de statuten voor fusiebesluiten een eigen regeling geven. Die ruimte kent wel een bodem: is bij de fusie een naamloze of besloten vennootschap betrokken, dan eist artikel 2:330 BW dat ten minste twee derde van de stemmen vóór is zolang minder dan de helft van het geplaatste kapitaal ter vergadering aanwezig is. Onder die grens kunnen de statuten niet zakken.

De stichting en de rechtbank

Een fusiebesluit van een stichting heeft goedkeuring van de rechtbank nodig, tenzij de statuten toelaten dat alle bepalingen daarvan worden gewijzigd. De rechtbank wijst het verzoek af als er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de fusie in strijd is met het belang van de stichting. Voor een rechtspersoon die icbe is in de zin van de Wet op het financieel toezicht, een instelling voor collectieve belegging in effecten, geldt bovendien dat de statuten voor het fusiebesluit niet meer dan drie vierde van de uitgebrachte stemmen mogen eisen.

Een voorbeeld. Twee zorgstichtingen willen fuseren. De statuten van de ene sluiten wijziging van het doel uit. Dan kan die stichting niet alle bepalingen van haar statuten wijzigen, en heeft haar fusiebesluit dus de goedkeuring van de rechtbank nodig. De rechtbank gaat na of er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de fusie strijdig is met het belang van de stichting; is dat zo, dan wijst zij het verzoek af.

In de praktijk

De aankondigingsdatum bepaalt de dag waarop de maand verstrijkt en dus de vroegste datum voor het besluit. Welke meerderheid nodig is en of er een goedkeuringsrecht geldt, volgt uit de statuten. Bij een stichting waarvan niet alle statutaire bepalingen kunnen worden gewijzigd, komt daar de goedkeuringsprocedure bij de rechtbank bij.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.