Boek 2 Artikel 255 (2:255 BW)

Eén korte zin regelt hier twee dingen. Ten eerste: een commissaris van een bv heeft niet vanzelf recht op een beloning. Ten tweede: als er een beloning komt, dan beslist de algemene vergadering daarover, niet het bestuur en niet de raad van commissarissen zelf. Wie in een raad van commissarissen wordt benoemd en aanneemt dat het honorarium later wel geregeld wordt, komt daarmee bedrogen uit.

Wie beslist en waarom juist die

De wet legt de beslissing bij de aandeelhouders. Daarmee ligt zij niet bij het bestuur, waarop de raad van commissarissen toezicht houdt, en evenmin bij de raad zelf. De bevoegdheid is in dit artikel uitdrukkelijk aan de algemene vergadering gegeven; een ander orgaan kan een commissaris dus niet op eigen gezag een beloning toezeggen.

Geen besluit, geen aanspraak

De wet zegt dat de algemene vergadering een bezoldiging kan toekennen. Dat is een bevoegdheid, geen verplichting. Bij veel kleinere vennootschappen, familiebedrijven en deelnemingen werkt de commissaris onbezoldigd of ontvangt hij alleen een onkostenvergoeding. Een commissaris die achteraf een factuur stuurt voor gewerkte uren, zonder dat de algemene vergadering ooit een bezoldiging heeft vastgesteld, staat met lege handen. Zolang de vergadering niets heeft besloten, bestaat er geen aanspraak.

Welke vorm de beloning krijgt

Vorm en hoogte van de bezoldiging laat de wet aan de algemene vergadering over. Zij kan alle commissarissen hetzelfde toekennen of verschil maken, bijvoorbeeld naar de tijd die iemand aan zijn taak besteedt. Zij kan de bezoldiging vaststellen voor een bepaalde periode of tot een nieuw besluit. Wordt de raad later uitgebreid, dan is voor het nieuwe lid ook een besluit nodig, tenzij het eerdere besluit al ziet op ieder lid van de raad. Een vergoeding van werkelijk gemaakte kosten is van een andere aard dan een bezoldiging voor het werk en kan daarvan apart worden geregeld.

Een voorbeeld. In een familie-bv zit een oom van de oprichters al acht jaar in de raad van commissarissen. Er is nooit iets over geld afgesproken. Als hij bij een reorganisatie veel extra tijd kwijt is en een vergoeding vraagt, moet daar eerst een besluit van de algemene vergadering voor komen. Zolang dat er niet is, kan de vennootschap zijn declaratie weigeren.

Beloning en verantwoordelijkheid staan los van elkaar

Een onbezoldigde commissaris is geen vrijblijvende commissaris. Artikel 2:259 BW verklaart de regels over behoorlijke taakvervulling en over aansprakelijkheid van bestuurders van overeenkomstige toepassing op de raad van commissarissen. Wie geen cent ontvangt, draagt dus dezelfde verantwoordelijkheid als wie goed betaald wordt. Dat geldt bij een familiebedrijf of een kleine deelneming evengoed als bij een grote vennootschap.

In de praktijk

Leg het besluit van de algemene vergadering vast in de notulen, met bedrag, ingangsdatum en eventuele indexering, en maak onderscheid tussen bezoldiging en onkostenvergoeding. Wil de vennootschap de beloning later wijzigen, dan is opnieuw een besluit van de algemene vergadering nodig. Houd er tot slot rekening mee dat de jaarrekeningtitel van dit boek eisen stelt aan de vermelding van wat aan bestuurders en commissarissen is toegekend.