Boek 2 Artikel 216 (2:216 BW)

Winstbestemming en uitkeringen bij een bv

De algemene vergadering is bevoegd tot bestemming van de winst die door de vaststelling van de jaarrekening is bepaald en tot vaststelling van uitkeringen, voor zover het eigen vermogen groter is dan de reserves die krachtens de wet of de statuten moeten worden aangehouden. De statuten kunnen de bevoegdheden, bedoeld in de eerste zin, beperken of toekennen aan een ander orgaan.
Een besluit dat strekt tot uitkering heeft geen gevolgen zolang het bestuur geen goedkeuring heeft verleend. Het bestuur weigert slechts de goedkeuring indien het weet of redelijkerwijs behoort te voorzien dat de vennootschap na de uitkering niet zal kunnen blijven voortgaan met het betalen van haar opeisbare schulden.
Indien de vennootschap na een uitkering niet kan voortgaan met het betalen van haar opeisbare schulden, zijn de bestuurders die dat ten tijde van de uitkering wisten of redelijkerwijs behoorden te voorzien jegens de vennootschap hoofdelijk verbonden voor het tekort dat door de uitkering is ontstaan, met de wettelijke rente vanaf de dag van de uitkering. Artikel 248 lid 5 is van overeenkomstige toepassing. Niet verbonden is de bestuurder die bewijst dat het niet aan hem te wijten is dat de vennootschap de uitkering heeft gedaan en dat hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen daarvan af te wenden. Degene die de uitkering ontving terwijl hij wist of redelijkerwijs behoorde te voorzien dat de vennootschap na de uitkering niet zou kunnen voortgaan met het betalen van haar opeisbare schulden is gehouden tot vergoeding van het tekort dat door de uitkering is ontstaan, ieder voor ten hoogste het bedrag of de waarde van de door hem ontvangen uitkering, met de wettelijke rente vanaf de dag van de uitkering. Indien de bestuurders de vordering uit hoofde van de eerste zin hebben voldaan, geschiedt de in de vierde zin bedoelde vergoeding aan de bestuurders, naar evenredigheid van het gedeelte dat door ieder der bestuurders is voldaan. Ten aanzien van een schuld uit hoofde van de eerste of de vierde zin is de schuldenaar niet bevoegd tot verrekening.
Met een bestuurder wordt voor de toepassing van lid 3 gelijkgesteld degene die het beleid van de vennootschap heeft bepaald of mede heeft bepaald, als ware hij bestuurder. De vordering kan niet worden ingesteld tegen de door de rechter benoemde bewindvoerder.
Bij de berekening van iedere uitkering tellen de aandelen die de vennootschap in haar kapitaal houdt, niet mede, tenzij bij de statuten anders is bepaald.
Bij de berekening van het bedrag, dat op ieder aandeel zal worden uitgekeerd, komt slechts het bedrag van de verplichte stortingen op het nominale bedrag van de aandelen in aanmerking. Van de vorige zin kan in de statuten of telkens met instemming van alle aandeelhouders worden afgeweken.
Bij de statuten kan worden bepaald dat aandelen van een bepaalde soort of aanduiding geen of slechts beperkt recht geven tot deling in de winst of reserves van de vennootschap.
Voor een statutaire regeling als bedoeld in lid 6 of lid 7 is de instemming vereist van alle houders van aandelen aan wier rechten de statutenwijziging afbreuk doet.
De statuten kunnen bepalen dat de vordering van een aandeelhouder niet door verloop van vijf jaren verjaart, doch eerst na een langere termijn vervalt. Een zodanige bepaling is alsdan van overeenkomstige toepassing op de vordering van de houder van een certificaat van een aandeel op de aandeelhouder.
De statuten kunnen bepalen dat de winst waartoe houders van aandelen van een bepaalde soort gerechtigd zijn, geheel of gedeeltelijk te hunnen behoeve wordt gereserveerd.
Lid 3 is niet van toepassing op uitkeringen in de vorm van aandelen in het kapitaal van de vennootschap of bijschrijvingen op niet volgestorte aandelen.

Toelichting

Dit is het artikel waarop iedere dividendbeslissing in een bv rust. De algemene vergadering bepaalt wat er met de winst gebeurt en stelt uitkeringen vast, maar zij mag dat alleen voor zover het eigen vermogen groter is dan de reserves die de wet of de statuten voorschrijven. Daar komt een tweede slot bij: zonder goedkeuring van het bestuur heeft een uitkeringsbesluit geen gevolg. Gaat het toch mis, dan kunnen bestuurders én de ontvangers van het geld persoonlijk worden aangesproken.

De vermogensgrens

De eerste toets betreft het vermogen zelf: uitkeren kan alleen voor zover wat de vennootschap aan eigen vermogen heeft, uitstijgt boven de reserves waarvan wet of statuten aanhouding voorschrijven. Voor de bestemming van winst gaat de wet uit van de winst die door de vaststelling van de jaarrekening is bepaald. Statutair mag de vergadering in deze bevoegdheid worden ingeperkt, en mag zij ook bij een ander orgaan worden gelegd, maar oprekken van de grens zelf kan niet. Aandelen die de vennootschap zelf houdt, blijven bij de rekensom buiten beschouwing, tenzij de statuten iets anders voorschrijven.

De goedkeuring van het bestuur

Het tweede lid bepaalt dat een besluit dat strekt tot uitkering geen gevolgen heeft zolang het bestuur geen goedkeuring heeft verleend. Het bestuur weigert de goedkeuring slechts indien het weet of redelijkerwijs behoort te voorzien dat de vennootschap na de uitkering niet zal kunnen blijven voortgaan met het betalen van haar opeisbare schulden.

Wat als het misgaat

Kan de vennootschap na een uitkering haar opeisbare schulden niet meer betalen, dan zijn de bestuurders die dat wisten of behoorden te voorzien tegenover de vennootschap hoofdelijk verbonden voor het tekort dat door de uitkering is ontstaan, met wettelijke rente vanaf de dag van de uitkering. Een bestuurder gaat vrijuit als hij bewijst dat het niet aan hem te wijten is dat de vennootschap de uitkering heeft gedaan en dat hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen daarvan af te wenden. Wie het beleid heeft bepaald of mede bepaald alsof hij bestuurder was, wordt gelijkgesteld met een bestuurder; tegen een door de rechter benoemde bewindvoerder kan de vordering niet worden ingesteld.

Ook de ontvanger kan aan de beurt komen. Wist hij, of behoorde hij te voorzien, dat de vennootschap na de uitkering niet meer aan haar opeisbare schulden zou kunnen voldoen, dan moet hij het tekort vergoeden, ieder tot ten hoogste het bedrag of de waarde van wat hij ontving, met wettelijke rente. Hebben de bestuurders al betaald, dan komt die vergoeding aan hen toe, naar verhouding van ieders bijdrage. Verrekenen met een eigen vordering op de vennootschap mag geen van beiden.

De statutaire fijnregeling

Het artikel laat verder ruimte voor maatwerk in de statuten:

Soorten zonder winstrecht — statutair kan aan een bepaalde soort het delen in winst en reserves worden onthouden of beperkt (lid 7); zo'n regeling vraagt de instemming van alle houders aan wier rechten de statutenwijziging afbreuk doet (lid 8). Daarnaast kunnen de statuten bepalen dat de winst waartoe houders van een bepaalde soort gerechtigd zijn, geheel of gedeeltelijk te hunnen behoeve wordt gereserveerd (lid 10).
Berekeningsgrondslag — in beginsel telt alleen het verplicht gestorte deel van het nominale bedrag mee; daarvan kan telkens met instemming van alle aandeelhouders worden afgeweken, of in de statuten; een statutaire regeling vraagt de instemming van alle houders aan wier rechten zij afbreuk doet (lid 8).
Verjaring — de statuten kunnen bepalen dat de vordering van een aandeelhouder niet na vijf jaar verjaart maar pas na een langere termijn vervalt; dat werkt dan door in de verhouding tussen certificaathouder en aandeelhouder.

Ten slotte geldt de aansprakelijkheidsregel van lid 3 volgens lid 11 niet voor uitkeringen in de vorm van aandelen in het eigen kapitaal of bijschrijvingen op niet volgestorte aandelen.

In de praktijk

Een uitkering vraagt twee besluiten: dat van de vergadering en de goedkeuring van het bestuur. Wordt bij de goedkeuring vastgelegd waarom de vennootschap haar opeisbare schulden na de uitkering kan blijven betalen, dan is later na te gaan op welke gegevens het bestuur zich baseerde.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.