Boek 2 Artikel 178 (2:178 BW)

Dit artikel schrijft voor welke kapitaalgegevens in de statuten van een bv moeten staan en welke in de akte van oprichting. Het onderscheid is van belang: de statuten leggen de structuur vast en veranderen alleen bij de notaris, terwijl de akte een momentopname geeft van de situatie bij de start.

Wat in de statuten hoort

De statuten vermelden het nominale bedrag van de aandelen: het bedrag waarvoor een aandeel in de boeken staat, niet de waarde in het economisch verkeer. Zijn er aandelen van verschillende soort, bijvoorbeeld gewone aandelen naast stemrechtloze of winstrechtloze aandelen, dan wordt per soort een nominaal bedrag genoemd.

Een maatschappelijk kapitaal is bij de bv niet verplicht. Het maatschappelijk kapitaal is het maximum aan aandelen dat kan worden uitgegeven zonder statutenwijziging. Kiezen de statuten er wel voor, dan moet het bedrag daarvan worden vermeld. Kiezen zij ervoor het achterwege te laten, dan is er geen plafond en kan het bestuur of de algemene vergadering binnen de statutaire regeling aandelen uitgeven zonder dat daarvoor eerst de statuten hoeven te worden gewijzigd. De uitgifte zelf vraagt nog steeds een notariële akte, tenzij de aandelen al in de akte van oprichting worden geplaatst.

Wat in de akte van oprichting hoort

De akte vermeldt het bedrag van het geplaatste kapitaal, dus van de aandelen die daadwerkelijk zijn uitgegeven, en het gedeelte daarvan dat is gestort. Zijn er meerdere soorten, dan worden die bedragen per soort uitgesplitst. Daarnaast noemt de akte van iedere persoon die bij de oprichting aandelen neemt de gegevens die artikel 2:196 lid 2 onder b en c BW opsomt: bij een natuurlijke persoon zijn naam en voornamen, zijn geboortedatum en geboorteplaats en zijn woonplaats met adres, en bij een rechtspersoon de rechtsvorm, de naam en de woonplaats met adres. Daarbij komen het aantal en de soort van zijn aandelen en het daarop gestorte bedrag.

Zo is vanaf dag één vastgelegd wie welk belang heeft en wat daarvoor is betaald. Dat is niet alleen van belang voor de aandeelhouders onderling, maar ook voor een curator die later wil weten of er nog stortingsplichten openstaan.

Een vreemde geldeenheid

Het maatschappelijk kapitaal, het geplaatste kapitaal, het gestorte deel en het nominale bedrag van de aandelen mogen in een vreemde geldeenheid luiden. Een bv die vooral in dollars of ponden factureert, kan haar kapitaal dus in die valuta uitdrukken. Voor vennootschappen die vóór 2002 zijn ontstaan kent de wet nog een overgangsvoorziening: zij mogen het maatschappelijk kapitaal en het nominale bedrag van de aandelen in gulden vermelden, met hoogstens twee cijfers achter de komma.

Een voorbeeld. Twee oprichters richten een bv op met honderd gewone aandelen van één euro nominaal en nemen er elk vijftig, volledig gestort. De statuten noemen het nominale bedrag per aandeel, de akte vermeldt dat honderd euro is geplaatst en gestort en welke oprichter welke aandelen kreeg. Willen zij later een soort aandelen zonder stemrecht invoeren, dan moet ook daarvoor een nominaal bedrag in de statuten komen.

In de praktijk

Denk bij de oprichting na over het nominale bedrag: een klein bedrag per aandeel maakt latere uitgifte en overdracht van kleine belangen eenvoudiger. Controleer bij elke uitgifte of het aandeelhoudersregister en de opgave in het handelsregister aansluiten op wat de akte vermeldt.