Artikel 2:175a BW: Oprichting van een bv langs elektronische weg

Een bv hoeft niet meer aan de balie van het notariskantoor te ontstaan. Dit artikel maakt oprichting bij elektronische notariële akte mogelijk voor onderdanen van een lidstaat van de Europese Unie. De notaris blijft betrokken, maar het passeren gebeurt langs digitale weg, met beeldverbinding en elektronische ondertekening.

Voor wie

De mogelijkheid staat open voor een of meer oprichters die onderdaan zijn van een lidstaat van de Europese Unie. Wie dat niet is, richt een bv op de gewone wijze op, bij een akte die ten overstaan van de notaris wordt verleden. De elektronische route is een alternatief naast die gewone weg, geen vervanging ervan.

De modelakte en de termijnen

Bij deze vorm van oprichting kan gebruik worden gemaakt van een modelakte van oprichting op grond van de Wet op het notarisambt. Dat is een standaarddocument met een vaste inhoud, bedoeld voor eenvoudige situaties.

De wet stelt termijnen aan de notaris. Richten uitsluitend natuurlijke personen op met gebruik van die modelakte, dan wikkelt de notaris de oprichting af binnen vijf werkdagen. In alle andere gevallen geldt tien werkdagen. Die termijn begint te lopen op de laatste van twee momenten: de dag waarop aan alle vormvereisten voor de elektronische oprichting is voldaan, of de dag waarop op de aandelen is gestort. Lukt het niet binnen die termijn, dan moet de notaris de oprichters laten weten waarom het langer duurt.

De verklaring over bestuursverboden

Wie bij een elektronische oprichting bestuurder of commissaris wil worden, moet uiterlijk bij de oprichting verklaren of hem in een andere lidstaat een bestuursverbod is opgelegd. Het gaat om verboden die samenhangen met een faillissement van een rechtspersoon en met gedragingen tijdens of in de drie jaren daarvoor.

• Aansprakelijkheid: de rechter heeft onherroepelijk geoordeeld dat de bestuurder aansprakelijk is voor zijn handelen of nalaten bij die rechtspersoon.
• Benadeling van schuldeisers: hij heeft doelbewust handelingen verricht, toegelaten of mogelijk gemaakt waardoor schuldeisers aanmerkelijk zijn benadeeld, en die handelingen zijn onherroepelijk vernietigd.
• Tegenwerken van de curator: hij is ondanks een verzoek van de curator in ernstige mate tekortgeschoten in zijn informatie- of medewerkingsplichten.
• Herhaling: hij was ten minste tweemaal eerder betrokken bij een faillissement van een rechtspersoon en treft daarvan een persoonlijk verwijt.

- Belastingboete: aan de rechtspersoon of aan hem is onherroepelijk een boete opgelegd wegens opzettelijk onjuiste aangifte of het opzettelijk niet of te laat betalen van belasting.

Het gevolg van zo'n verklaring

Wie verklaart dat hem in een andere lidstaat op een van deze gronden een bestuursverbod is opgelegd, kan voor de duur daarvan niet tot bestuurder of commissaris van de vennootschap worden benoemd. Het verbod uit het buitenland werkt zo door in Nederland, zodat een bestuurder die elders is uitgesloten hier niet meteen opnieuw kan beginnen.

Een voorbeeld. Een ondernemer uit een andere lidstaat wil vanuit huis een Nederlandse bv oprichten met de modelakte en zichzelf tot bestuurder benoemen. Hij moet dan verklaren of hem elders een bestuursverbod is opgelegd. Loopt zo'n verbod, dan kan de bv wel worden opgericht, maar kan hij niet als bestuurder worden benoemd zolang het verbod duurt.

In de praktijk

Voor oprichters zit het verschil vooral in snelheid en in het wegvallen van de reis naar Nederland. Het startpunt van de termijn is de laatste van de twee data uit het derde lid; wie wil weten wanneer de notaris klaar moet zijn, gaat dus na wanneer aan de vormvereisten is voldaan en wanneer is gestort. De verplichtingen die de notaris ook bij een gewone oprichting heeft, zoals de identificatie van de oprichters, blijven bij de elektronische weg gelden.