Boek 2 Artikel 114a (2:114a BW)

De agenda van de algemene vergadering wordt normaal gesproken door het bestuur bepaald. Dit artikel geeft aandeelhouders een eigen ingang: wie voldoende kapitaal vertegenwoordigt en op tijd is, kan afdwingen dat een onderwerp in de oproeping wordt opgenomen. Dat is het agenderingsrecht.

De drempel

Het verzoek moet komen van een of meer houders van aandelen die alleen of samen ten minste drie honderdste deel van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen. Houders van certificaten die met medewerking van de vennootschap zijn uitgegeven, worden daarmee gelijkgesteld. De statuten kunnen het vereiste deel van het kapitaal lager stellen; hoger mag niet.

De termijn en de vorm

Het verzoek moet uiterlijk op de zestigste dag vóór die van de vergadering door de vennootschap zijn ontvangen. Beslissend is dus het moment van ontvangst, niet de dag van verzending. Ook hier kunnen de statuten gunstiger zijn en de termijn verkorten. Het verzoek moet schriftelijk zijn en met redenen omkleed, of vergezeld gaan van een voorstel voor een besluit. Aan de eis van schriftelijkheid is voldaan als het verzoek elektronisch is vastgelegd, tenzij de statuten anders bepalen.

• Drie honderdste van het kapitaal: alleen of samen met anderen.
• Zestig dagen vooraf: gerekend vanaf de dag van de vergadering.

- Met redenen omkleed: of met een concreet voorstel voor een besluit.

Wat de vennootschap moet doen

Is aan al deze eisen voldaan, dan wordt het onderwerp opgenomen in de oproeping of op dezelfde manier aangekondigd als de oproeping. De wettekst is op dit punt gebiedend geformuleerd: de verplichting hangt af van de drempel, de termijn en de vorm, en het artikel noemt geen gronden waarop een verzoek dat aan die eisen voldoet, kan worden afgewezen. Wat het bestuur wel nagaat, is of het verzoek van de juiste personen komt: de verzoekers moeten kunnen laten zien dat zij aandelen of met medewerking uitgegeven certificaten houden die samen de drempel halen.

Het agendapunt krijgt daarmee dezelfde status als de onderwerpen die het bestuur zelf agendeert. De oproeping vermeldt de te behandelen onderwerpen (artikel 2:114 BW), en een onderwerp dat op verzoek van aandeelhouders is opgenomen, hoort daar gewoon bij. Wordt het niet in de oproeping zelf opgenomen, dan moet het op dezelfde wijze worden aangekondigd, zodat het dezelfde kring van personen bereikt.

Agenderen is overigens iets anders dan besluiten. Het onderwerp komt op de agenda en wordt besproken, maar of er een besluit volgt en hoe dat uitvalt, bepaalt de vergadering met de gewone meerderheidsregels. Een aandeelhouder met drie procent kan dus een discussie afdwingen, geen uitkomst.

Een voorbeeld. Een belegger met vier procent van de aandelen in een nv vindt dat de vennootschap te weinig verantwoording aflegt over haar dochterondernemingen. Zeventig dagen vóór de jaarvergadering stuurt hij een gemotiveerd verzoek met een concreet voorstel. Het onderwerp moet dan in de oproeping worden opgenomen. Stuurt hij hetzelfde verzoek vijftig dagen van tevoren, dan is hij te laat en is de vennootschap op grond van dit artikel niet verplicht het punt te agenderen.

In de praktijk

Voor een aandeelhouder komt het aan op drie dingen: de drempel, de termijn en een onderwerp waarover de vergadering kan spreken. Aandeelhouders mogen hun belangen bundelen om de drempel te halen. Staat in de statuten een lagere drempel of een kortere termijn, dan geldt die en niet de wettelijke.