Boek 2 Artikel 93a (2:93a BW)

Wie een naamloze vennootschap opricht en de aandelen met geld volstort, moet kunnen aantonen dat dat geld er werkelijk is. Dit artikel eist daarvoor een schriftelijke verklaring van een bank. Die verklaring wordt aan de akte van oprichting gehecht en hoort zo bij de stukken waarmee de vennootschap ontstaat.

Twee manieren om de storting aan te tonen

De wet laat de keuze tussen twee vormen. In de eerste vorm bevestigt de bank dat het bedrag meteen na de oprichting voor de vennootschap klaarstaat. In de tweede vorm bevestigt zij dat de bedragen op één en hetzelfde moment, hooguit vijf maanden voor de oprichting, op een afzonderlijke rekening stonden die daarna alleen nog voor de vennootschap bestemd is. Bij die tweede vorm moet de vennootschap de stortingen in de akte uitdrukkelijk aanvaarden.

• Direct beschikbaar: de bank bevestigt dat het bedrag zonder verdere handeling aan de nieuwe vennootschap toekomt.
• Afgezonderde rekening: het bedrag stond al vóór de oprichting apart gezet, en die rekening komt na de oprichting uitsluitend aan de vennootschap toe.

Is in een andere munt gestort, dan moet uit de verklaring blijken voor hoeveel geld dat bedrag vrij kon worden gewisseld; welke dag daarbij beslissend is, volgt uit artikel 2:80a BW. Wordt pas ná de oprichting in vreemd geld gestort, dan deponeert de vennootschap binnen twee weken zo'n verklaring bij het handelsregister.

Wie de verklaring mag afgeven

Niet iedere financiële dienstverlener mag dit doen. Alleen een financiële onderneming die in de Europese Unie of in een staat van de Europese Economische Ruimte het bankbedrijf mag uitoefenen, kan de verklaring opstellen; wat een financiële onderneming is, bepaalt de Wet op het financieel toezicht. Bovendien kan de verklaring alleen aan een notaris worden afgegeven: zij is aan hem gericht en hoort bij de stukken waarmee de akte wordt gepasseerd.

Geld dat vóór de oprichting wordt weggehaald

Wordt met een afgezonderde rekening gewerkt en wordt daarvan vóór de oprichting geld gehaald, dan zijn de oprichters hoofdelijk verbonden tegenover de vennootschap: ieder van hen kan voor het volle onttrokken bedrag worden aangesproken. Die verbondenheid eindigt pas wanneer de vennootschap de onttrekking uitdrukkelijk bekrachtigt.

De rol van de notaris

De notaris die de verklaring heeft ontvangen, laat de bank meteen weten dat de oprichting is doorgegaan. Gaat de oprichting niet door, dan stuurt hij de verklaring terug. Zo weet de bank of zij de rekening nog moet blijven aanhouden voor dit doel.

Een voorbeeld. Twee ondernemers willen een nv oprichten en storten het kapitaal alvast op een aparte rekening, omdat de akte pas enkele weken later kan worden gepasseerd. De bank verklaart dat het bedrag daar op één datum stond en na de oprichting alleen voor de nieuwe vennootschap bestemd is. Neemt een van beiden er intussen geld van af voor een aanbetaling, dan zijn zij daarvoor allebei aanspreekbaar totdat de nv die opname bekrachtigt.

In de praktijk

Voor de oprichter komt het neer op twee dingen: vraag de bankverklaring op tijd aan en laat het gestorte bedrag met rust tot de akte is gepasseerd. Voor wie later met de vennootschap zaken doet, geeft deze bepaling zekerheid over een afgebakend punt: dat de bedragen die bij de oprichting op de geplaatste aandelen moesten worden gestort, er ook werkelijk waren. Voor aandelen die pas daarna worden uitgegeven geldt deze eis niet; alleen wanneer na de oprichting in vreemd geld wordt gestort, verlangt de wet nog zo'n verklaring.