Boek 2 Artikel 87a (2:87a BW)

Statutaire verplichting om aandelen aan te bieden

De statuten kunnen bepalen dat in gevallen, in de statuten omschreven, de aandeelhouder gehouden is zijn aandelen aan te bieden en over te dragen. De statuten kunnen daarbij bepalen dat zolang de aandeelhouder zijn verplichtingen tot aanbieding of overdracht niet nakomt, zijn stemrecht, zijn recht op deelname aan de algemene vergadering en zijn recht op uitkeringen is opgeschort.
De statuten kunnen bepalen dat indien een aandeelhouder niet binnen een in de statuten te bepalen redelijke termijn zijn statutaire verplichtingen tot aanbieding en overdracht van zijn aandelen is nagekomen, de vennootschap onherroepelijk gevolmachtigd is de aandelen aan te bieden en over te dragen. Wanneer er geen gegadigden zijn aan wie de aandeelhouder al zijn aandelen zal kunnen overdragen volgens een regeling in de statuten, ontbreekt de volmacht en is de aandeelhouder onherroepelijk van het bepaalde in lid 1 ontheven.
De regeling dient zodanig te zijn dat de aandeelhouder die dit verlangt een prijs ontvangt, gelijk aan de waarde van zijn aandeel of aandelen, vastgesteld door een of meer onafhankelijke deskundigen.

Toelichting

De statuten van een naamloze vennootschap kunnen bepalen dat een aandeelhouder in omschreven gevallen verplicht is zijn aandelen aan te bieden en over te dragen. Dit artikel geeft die mogelijkheid en bouwt er waarborgen omheen. Er mag druk worden uitgeoefend door rechten op te schorten en zelfs door de vennootschap te machtigen namens de aandeelhouder te handelen, maar wie moet vertrekken heeft altijd recht op een prijs die door onafhankelijke deskundigen is vastgesteld.

Wanneer een aanbiedingsplicht

De wet laat het aan de statuten over om de gevallen te omschrijven; zonder zo'n omschrijving bestaat er geen aanbiedingsplicht. Denk aan statuten die bepalen dat een aandeelhouder zijn aandelen moet aanbieden wanneer hij een met de vennootschap concurrerende onderneming gaat drijven.

Druk door opschorting

De statuten kunnen bepalen dat zolang de aandeelhouder zijn verplichting tot aanbieding of overdracht niet nakomt, zijn stemrecht, zijn recht om aan de algemene vergadering deel te nemen en zijn recht op uitkeringen zijn opgeschort. Wie blijft zitten, telt dan niet mee en krijgt geen dividend. Het gaat om opschorting, niet om verval; komt hij zijn verplichting alsnog na, dan herleven de rechten.

De onherroepelijke volmacht

Verder mogen de statuten bepalen dat de vennootschap onherroepelijk gevolmachtigd is om de aandelen aan te bieden en over te dragen, wanneer de aandeelhouder zijn verplichting niet binnen een redelijke statutaire termijn nakomt. Zo kan de overdracht ook zonder medewerking van de betrokkene worden voltooid. Die volmacht bestaat alleen wanneer er ook werkelijk gegadigden zijn.

Geen gegadigden, geen plicht

Zijn er geen gegadigden aan wie de aandeelhouder al zijn aandelen kan overdragen volgens de statutaire regeling, dan ontbreekt de volmacht en is de aandeelhouder onherroepelijk ontheven van zijn aanbiedingsplicht. Let op het woord 'al': het gaat erom dat de aandeelhouder zijn hele pakket kwijt kan. En de ontheffing is onherroepelijk, zodat de plicht niet later op grond van hetzelfde geval herleeft.

De prijs

De regeling moet zo zijn ingericht dat de aandeelhouder die dat verlangt een prijs ontvangt die gelijk is aan de waarde van zijn aandelen, vastgesteld door een of meer onafhankelijke deskundigen. Een statutaire vaste prijs, een boekwaardeformule of een korting kan de aandeelhouder dus nooit tegen zijn zin worden opgelegd. Wil hij een waardering, dan krijgt hij die.

In de praktijk

Voor aandeelhouders is dit het artikel om te lezen voordat zij toetreden: welke gevallen leiden tot een aanbiedingsplicht, en welke gevolgen heeft het als zij niet meewerken? Voor bestuurders zijn de statutaire termijn en de vraag of er gegadigden zijn de punten waarop de toepassing van de regeling draait.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.