Boek 2 Artikel 43 (2:43 BW)

Meerderheid en notariële vorm bij statutenwijziging van een vereniging

Tenzij de statuten anders bepalen, behoeft een besluit tot statutenwijziging ten minste twee derden van de uitgebrachte stemmen.
Voor zover de bevoegdheid tot wijziging bij de statuten mocht zijn uitgesloten, is wijziging niettemin mogelijk met algemene stemmen in een vergadering, waarin alle leden of afgevaardigden aanwezig of vertegenwoordigd zijn.
Een bepaling in de statuten, welke de bevoegdheid tot wijziging van een of meer andere bepalingen beperkt, kan slechts worden gewijzigd met inachtneming van gelijke beperking.
Een bepaling in de statuten, welke de bevoegdheid tot wijziging van een of meer andere bepalingen uitsluit, kan slechts worden gewijzigd met algemene stemmen in een vergadering, waarin alle leden of afgevaardigden aanwezig of vertegenwoordigd zijn.
Heeft de vereniging volledige rechtsbevoegdheid, dan treedt de wijziging niet in werking dan nadat hiervan een notariële akte is opgemaakt. De bestuurders zijn verplicht een authentiek afschrift van de wijziging en de gewijzigde statuten neder te leggen ten kantore van het handelsregister.
De bestuurders van een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid, waarvan de statuten overeenkomstig artikel 30 lid 3 van dit Boek in afschrift ten kantore van het handelsregister zijn nedergelegd, zijn verplicht aldaar tevens een afschrift van de wijziging en van de gewijzigde statuten neder te leggen.

Toelichting

Waar artikel 2:42 BW de procedure regelt, gaat dit artikel over de vereiste meerderheid en de vorm. Een besluit tot statutenwijziging heeft ten minste tweederde van de uitgebrachte stemmen nodig, tenzij de statuten iets anders bepalen. Heeft de vereniging volledige rechtsbevoegdheid, dan treedt de wijziging pas in werking nadat er een notariële akte van is opgemaakt. Daarnaast regelt het artikel wat er geldt als de statuten de bevoegdheid tot wijziging beperken of uitsluiten.

De meerderheid

De hoofdregel is tweederde van de uitgebrachte stemmen. Blanco stemmen en onthoudingen tellen daarbij niet mee als uitgebrachte stem. De statuten mogen een andere — hogere of lagere — meerderheid voorschrijven, en zij mogen ook een quorum eisen. Een bescherming tegen wijzigingen door een kleine meerderheid op een slecht bezochte vergadering moet dus in de statuten zelf worden opgenomen.

Beperkte en uitgesloten wijzigingsbevoegdheid

Beperkt een statutaire bepaling de bevoegdheid om een of meer andere bepalingen te wijzigen, dan kan die beschermende bepaling alleen worden gewijzigd met dezelfde beperking. Sluit zij de wijziging van andere bepalingen zelfs uit, dan kan zij alleen worden gewijzigd met algemene stemmen in een vergadering waarin alle leden of afgevaardigden aanwezig of vertegenwoordigd zijn. En is de wijzigingsbevoegdheid als zodanig uitgesloten, dan is wijziging toch mogelijk, maar alleen op diezelfde zware manier: met algemene stemmen en met alle leden of afgevaardigden aanwezig of vertegenwoordigd.

De notariële akte

Heeft de vereniging volledige rechtsbevoegdheid — haar statuten staan in een notariële akte — dan treedt een wijziging niet in werking voordat daarvan een notariële akte is opgemaakt. Tot dat moment gelden de oude statuten, hoe duidelijk het besluit ook was. De bestuurders moeten daarna een authentiek afschrift van de wijziging en van de gewijzigde statuten neerleggen bij het handelsregister.

Bij een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid

Is de vereniging niet notarieel opgericht maar zijn haar statuten wel bij het handelsregister neergelegd op de voet van artikel 2:30 BW, derde lid, dan moeten de bestuurders daar ook een afschrift van de wijziging en van de gewijzigde statuten neerleggen. Zo blijft het beeld dat het register geeft, kloppen met de werkelijkheid.

Een toneelvereniging besluit met precies twee derde van de uitgebrachte stemmen haar statuten te wijzigen. Het bestuur meent dat de wijziging meteen geldt en benoemt op de nieuwe manier een bestuurslid. Dat is te vroeg: zolang de notariële akte er niet is, gelden de oude statuten en is de benoeming langs de oude weg beoordeeld.

In de praktijk

Plan de gang naar de notaris meteen na het besluit en handel in de tussentijd naar de oude statuten. Controleer vóór de stemming of de statuten een afwijkende meerderheid of een quorum voorschrijven. En denk aan de neerlegging bij het handelsregister: die is geen voorwaarde voor de inwerkingtreding, maar wel een verplichting van de bestuurders.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.