Artikel 4:22 Awb: Wat is een subsidieplafond?

Een subsidieplafond is het bedrag dat een bestuursorgaan gedurende een bepaald tijdvak maximaal uitgeeft aan subsidies op grond van één bepaalde regeling. Het is de wettelijke naam voor wat mensen in de praktijk de subsidiepot noemen. Is die pot leeg, dan krijgt de volgende aanvrager niets meer, ook al voldoet hij aan alle inhoudelijke voorwaarden.

De definitie zelf schept geen bevoegdheid en geen verplichting. Zij bepaalt alleen wat het begrip betekent, zodat de artikelen die volgen er iets aan kunnen vastknopen: hoe een plafond wordt vastgesteld, wat het gevolg is als het wordt bereikt, hoe het geld wordt verdeeld en wanneer het bekend moet zijn.

De elementen van het begrip

• Een bedrag — het plafond is een concreet getal, geen streefwaarde en geen begrotingspost. Zonder vastgesteld bedrag is er geen plafond.
• Ten hoogste beschikbaar — het is een maximum, geen verplichting om alles uit te geven. Blijven er goede aanvragen uit, dan hoeft het bestuursorgaan de pot niet leeg te maken.
• Gedurende een bepaald tijdvak — een plafond hoort bij een periode, meestal een kalenderjaar of een aanvraagronde. Zonder afgebakend tijdvak weet niemand wanneer de teller weer op nul staat.

- Krachtens een bepaald wettelijk voorschrift — het plafond hoort bij één regeling. Een gemeente kan naast elkaar een plafond hebben voor cultuursubsidies en een voor duurzaamheidssubsidies; die potten staan los van elkaar en mogen niet worden gemengd.

Waarom dit begrip bestaat

Zonder plafond is een subsidieregeling in beginsel een open regeling: iedereen die aan de voorwaarden voldoet, heeft aanspraak, en het bestuursorgaan kan de aanvraag niet weigeren met het argument dat het geld op is. Het plafond maakt die budgettaire grens juridisch hard. Daar staat een prijs tegenover: omdat het plafond aanvragers raakt die verder alles goed doen, stelt de wet er strikte eisen aan. Het moet berusten op een wettelijk voorschrift, de verdeelwijze moet vooraf vaststaan en het plafond moet op tijd bekend zijn.

Een voorbeeld

Een gemeente stelt voor het komende jaar een bedrag beschikbaar voor het isoleren van gevels van woningen uit de jaren zestig. Dat bedrag is het subsidieplafond, het jaar is het tijdvak en de gemeentelijke subsidieverordening is het wettelijk voorschrift. Wordt in oktober de laatste euro toegekend, dan volgt op de aanvraag van november een weigering wegens overschrijding van het plafond. In januari begint een nieuw tijdvak met een nieuw plafond, en kan diezelfde aanvrager het opnieuw proberen.

Verband met de omringende artikelen

Artikel 4:25 Awb bepaalt dat een plafond alleen bij of krachtens wettelijk voorschrift kan worden vastgesteld en dat een subsidie moet worden geweigerd voor zover het plafond zou worden overschreden. Artikel 4:26 Awb eist dat vaststaat hoe het beschikbare bedrag wordt verdeeld en dat die verdeelwijze bij de bekendmaking wordt vermeld. Artikel 4:27 Awb regelt dat het plafond bekend moet zijn vóór het tijdvak begint. Het plafond staat los van het begrotingsvoorbehoud van artikel 4:34 Awb, dat gaat over het risico dat de begroting het benodigde geld uiteindelijk niet beschikbaar stelt.

In de praktijk

• Voor de aanvrager — zoek in de regeling of het publicatieblad op hoe hoog het plafond is, voor welke periode het geldt en hoeveel er al is toegekend. Bij populaire regelingen bepaalt dat meer over uw kansen dan de inhoudelijke voorwaarden.
• Voor het bestuursorgaan — houd per regeling een sluitende administratie van wat is verleend en wat nog vrij is. Bij een geschil moet u kunnen laten zien dat de pot op het beslismoment werkelijk leeg was.